"Αγάπης αντίδωρον. Μνήμη Μητροπολίτου κυρού Γερασίμου Φωκά". Τόμος τιμής, 5 χρόνια μετά την εκδημία του

"Αγάπης αντίδωρον. Μνήμη Μητροπολίτου κυρού Γερασίμου Φωκά". Τόμος τιμής, 5 χρόνια μετά την εκδημία του
 
 
Παρουσιάζει ο AΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ (ΚΟΥΡΚΟΥΜΕΛΑΤΑ 2/8/2020)
(Η ΟΜΙΛΙΑ ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΕ ΛΟΓΩ ΚΩΛΥΜΑΤΟΣ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑ τ Υπουργό.)
Πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν  στις  22 Ιουνίου 2020, από την ημέρα της εκδημίας προς Κύριον του Μητροπολίτου Κεφαλληνίας Γερασίμου Φωκά.
Αποδίδοντας τιμή  η Ιερά Μητρόπολη Κεφαλληνίας, υπό τον σημερινό άξιο Μητροπολίτη Σεβ. κ. Δημήτριο, κυκλοφόρησε αναθηματικό Τόμο, υπό τον τίτλο: "Αγάπης Αντίδωρον. Μνήμη Μητροπολίτου κυρού Γερασίμου Φωκά", όπου συγκεντρώθηκαν αφενός μεν κείμενα που αφορούν στον βίο και την πολιτεία Γερασίμου Αρχιερέως, αφετέρου δε ευάριθμες επιστημονικές μελέτες διαφόρων θεμάτων ως σεβαστική συμβολή φίλων επιστημόνων στην διατήρηση της Μνημοσύνη του Μακαριστού. 
Την όλη επιμέλεια της εκδόσεως (Αργοστόλι 2019) είχε ο γνωστός σεβαστός  και εκλεκτός επιστήμονας  και αγαπητός φίλος κ. Ν. Γ. Μοσχονάς και ο Τόμος κυκλοφορείται σε μεγάλο σχήμα (21X28 εκ.), περιέχων 680 σελίδες μεστές περιεχομένου. 
Ο γράφων κλήθηκε να συμβάλει την ήδη δημοσιευμένη μελέτη του, υπό τα στοιχεία : «Μια προσευχή για τον μακαριστό Μητροπολίτη Κεφαλληνίας Γεράσιμο Φωκά. Ένας Ορθόδοξος Ιεράρχης με σπάνιες Αρετές και προσήλωση σε Αξίες».
 Ο Γεράσιμος Φωκάς υπήρξε αγαπητός συμμαθητής στο Γυμνάσιο Αρρένων Αργοστολίου. Ο Γεράσιμος υπήρξε ένας τέτοιος αληθινός καλόγερος, ένας πραγματικά φτωχός , αλλά με Ορθόδοξη Πίστη είχε κάνει στα χρόνια της διακονίας Του, την πραγματική μαρτυρία του Χριστού σαν ατομικό τρόπο ζωής.
Έκλεψε  την καρδιά των φτωχών, των δίκαιων, των ειλικρινών, των αξιοπρεπών, των ηθικών του τόπου μας .
 Ο Γεράσιμος σημάδεψε την ιστορία της Κεφαλονιάς μας. Βάδισε συνεπής στα ιερά βήματα του Προστάτου Αγίου μας, τον οποίον τιμούσε ιδιαίτερα.
Σ ’όλους τους ανθρώπους του Θεού, ανάλογα με τις αρετές που διακρίθηκαν, κάποιος ευαγγελικός λόγος τους ταιριάζει.
Δεν δυσκολεύτηκα να καταλάβω, πως Του ταίριαζε απόλυτα ο λόγος που είπε ο Χριστός στους μαθητές Του, συνιστώντας ως υπόδειγμα τον εαυτό Του. «Μάθετε απ εμού, ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία»
Έτσι τον ζήσαμε τον Γεράσιμο , κι έτσι με το παράδειγμά σου μας δίδαξε, γιατί ήταν  «πράος και ταπεινός τη καρδία»
Η γαλήνη του προσώπου Του και της όλης συμπεριφοράς του, ακόμη και σε πολύ δύσκολες ώρες που ανθρωπίνως τα νεύρα δεν αντέχουν ήταν η μόνιμη εκδήλωση, της σταθερής εσωτερικής Του κατάστασης, που μπορούσε να γαληνέψει ακόμη και τα θηρία. Το γαλήνιο βλέμμα Του, επιδρούσε κατευναστικά και στον πιο ταραγμένο συνομιλητή Του. Δεν άφηνε περιθώρια τρικυμίας. Μου έλεγε ο Γέροντας Χαρίτωνας Λαυριώτης ασκητής στα Καρούλια «Ήρθε ο Γεράσιμος να με δει και παρ’ ολίγο να κατακρημνισθεί  σε γκρεμό στα Καρούλια τον άρπαξα και τον έσωσα και τι μου είπε χαμογελώντας «Γέροντα ούτε τα Καρούλια δεν ανέχτηκαν, ας είναι ευλογημένο».
 Γι’ αυτό μπορούσε  να είσαι ο κατ εξοχήν ειρηνοποιός, αρετή που όσοι την έχουν , τους μακαρίζει ο Κύριος και υπόσχεται ότι «αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται» .
 Υπήρξε  ευγενής στο έπακρον. Και τούτο διότι είχε  σπουδάσει την «αρχοντική ευγένεια», κατά την προσφιλή φράση του Γέροντος Παϊσίου, στου οποίου την αγιότητα ακράδαντα πίστευε.
Υπήρξε  ο άνθρωπος της σιωπής. 'Όχι γιατί δεν είχε  τι να έλεγε , αλλά γιατί ήθελε  να μιλά  με περίσκεψη. Μέσα από το στόμα της φιλόσοφης σιωπής Του, ο κάθε λόγος που έβγαινε, είχε ιδιαίτερο βάρος, που δεν μπορούσε ο συνομιλητής σου να παραθεωρήσει.
Υπήρξε  άκακος και αμνησίκακος.
Υπήρξε  άκρως ελεήμων εν τω κρυπτώ, κατά το θείο θέλημα.
ΑΝΤΙΟ ΦΙΛΕ
Του τηλεφώνησα αμέσως μετά την εκλογή του να το συγχαρώ ,τού
είπα ΣΕΒΑΣΜΙΏΤΑΤΕ.. με διακόπτει αμέσως και έντονα μου λέγει :
"Αντώνη ο παπά Γεράσιμος είμαι ,ακούς;"
Ο Γεράσιμος ως  συνεπής μαθητής του Χριστού δεν ασχολήθηκε με τον εαυτό του. Αισθάνθηκε το χρέος να αγωνίζεται για την δικαιοσύνη, την αλήθεια, τη συμφιλίωση και την ειρήνη στο άμεσο και ευρύτερο περιβάλλον του, συμβάλλοντας στην ασφαλή κοινωνική συνοχή. Δεν περιορίσθηκε  στα εξωτερικά θρησκευτικά καθήκοντα. Δεν λησμόνησε ότι: «ποιεῖν δίκαια καὶ ἀληθεύειν ἀρεστὰ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θυσιῶν αἷμα.» (Παροιμ. 21:3). Είναι πασίγνωστο ότι η αναταραχή και η αβεβαιότητα, που δηλητηριάζουν το κοινωνικό γίγνεσθαι, συντηρούνται από την πολύμορφη διαφθορά, την οποία τροφοδοτούν τα ψέματα, η πλεονεξία, ο εγωκεντρισμός, η αλαζονεία. Αυτά ακριβώς ήλθε να ανατρέψει με την παρουσία Του ο ενανθρωπήσας Υιός και Λόγος του Θεού.
Και τώρα το μνημειώδες έργο:
Έρχεται με τον παρόντα τόμο η Ιερά Μητρόπολη Κεφαλληνίας και ο Σεβασμιότατος Ποιμενάρχης μας  να δώσει την αληθή  μαρτυρία και την κατάθεση ψυχής όλων των συνεργατών του Τόμου, να πληροφορήσει τους εγγύς και τους μακράν, διά όλη την σταυροαναστάσιμη ιερατική επί γης πορεία, του, μακαριστού Γερασίμου .
Ο αξιοσέβαστος και λαμπρός επιστήμων  κύριος Νίκος Μοσχονάς , ένας Κεφαλονίτης μέγας ερευνητής  άνθρωπος με ήθος, παιδεία κατάρτιση, ένας υπέροχος αρθρογράφος, αλλά και μοναδικός συγγραφέας δεκάδων βιβλίων, δίδει για μία ακόμη φοράν, μέσα από τις  680 σελίδες του συγκεκριμένου τόμου που  επιμελήθηκε  όλα όσα έχουν καταγραφεί "εν χρυσοίς γράμμασιν, εν τοις δέλτοις του Ουρανού", για τον μεγάλο Ιεράρχη  Γεράσιμο Φωκά, έναν αληθινό καλόγερο .
Ο αναγνώστης αυτού του βιβλίου θα διαβάσει και θα ενημερωθεί με κάθε λεπτομέρεια για όλο το πνευματικό, λειτουργικό, ποιμαντικό, φιλανθρωπικό, κατηχητικό έργο του αειμνήστου Μητροπολίτου Γεράσιμου.
Στο περιεχόμενο αυτού του πονήματος αναγράφοντα από εκλεκτούς επιστήμονες συγγραφείς  ζητήματα ιδιαίτερης  επιστημονικής σημασίας και αξίας όπως :Αγιολογικά μελετήματα, ζητήματα Θεολογίας και Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Θρησκευτικής Τέχνης, Ιστορίας, Φιλολογίας και Φιλοσοφίας.
Μένουμε συγκινημένοι και σκεπτικοί, όχι τόσο διά την ογκώδη στοιχειοθέτηση όλων αυτών των γεγονότων της ζωής και δράσεως ενός Επισκόπου, αλλά κυρίως για την αγάπη που αναδύεται από αυτόν τον Τόμο τόσο στο σεπτό πρόσωπο του μακαριστού Επισκόπου ,αλλά και την προθυμία τόσων πολλών και πανάξιων επιστημόνων να λάβουν μέρος στην ιστορική αυτή έκδοση.
Προσωπικά ευχαριστώ για την επιλογή μου στην ιστορική αυτή έκδοση της Ι. Μητροπολέως Κεφαλληνίας.
Η καθ' όλη βιοτή και το μνημειώδες έργο του Γεράσιμου Φωκά  που αποτυπώνονται με τόσο γλαφυρό τρόπο στο συγκεκριμένο βιβλίο, αποτελούν και ένα μήνυμα, μία απάντηση για την ζωντανή παρουσία της ποιμαίνουσας Εκκλησίας στους δύσκολους καιρούς που ζούμε.
Σχεδόν πέντε έτη μετά την εκδημία Του, έρχεται και η έγγραφη επισφράγησις του ανεπανάληπτου έργου, ενός ανεπανάληπτου Επισκόπου , ενός αληθινού Παπά για τον οποίο είχε προβλέψει ότι θα ανέλθει στο Επισκοπικό αξίωμα ο νέος Άγιος της Ορθοδοξίας  ο Όσιος Ιάκωβος .Το Σάββατο 13 Ιουνίου 2015, επτά ημέρες πριν από την αρπαγή του προς Κύριον ο μακαριστός Μητροπολίτης Κεφαλληνίας κυρός Γεράσιμος Φωκάς, συλλειτούργησε με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Χαλκίδος κ. Χρυσόστομο στην Ιερά Μονή Οσίου Δαυΐδ Ευβοίας,  κατά την προφητική ρήση του μακαριστού Γέροντος Ιακώβου Τσαλίκη που πριν από 35 χρόνια προείδε την εις Επίσκοπο χειροτονία του Κεφαλληνίας Γερασίμου και την αρχιερατική θεία Λειτουργία που θα τελούσε στη μονή με την οποία συνδέθηκε πνευματικά από τη νεότητά του.
 
ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ.

«Οι Έλληνες δεν αστειεύονται»

«Οι Έλληνες δεν αστειεύονται»

 

«Κανείς να μην εκπλαγεί εάν έρθουμε κάποια νύχτα ξαφνικά» αναφέρει σε ένα παραληρηματικό του άρθρο ο Τούρκος δημοσιογράφος Emin Şirin, λέγοντας ότι "σύντομα" η Τουρκία μπορεί να προχωρήσει σε επιχείρηση «σε κάποιο από τα νησιά  που έχει υπό κατάληψη η Ελλάδα."

Είναι σχεδόν καθημερινό, έντονο αποκρουστικό και απαράδεκτο αυτό που  συμβαίνει σε όλους τους τόνους από την γειτονική μας Χώρα. Η Άγκυρα θα προχωρήσει σε έρευνες ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια έχει προγραμματίσει στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτό είναι βέβαιο πλέον.

Η μία κρίση διαδέχεται την άλλη και απειλή συνεχής. Ακούω εύλογα  ν’ απορούν οι μη ειδικοί στα διεθνή θέματα και στα πολεμικά γυμνάσματα: δεν υπάρχει κανείς και τίποτε που μπορεί να σταματήσει αυτή την ξέφρενη απειλή; Μήπως ο ΟΗΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ κανείς ; Κατ’ αρχήν ας είμαστε ευγνώμονες που είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής  Ένωσης γιατί αλλιώς τα χειρότερα θα είχαν συμβεί πολύ καιρό, ακόμα και όταν κανείς μα κανείς δεν μπορεί ν’ αναχαιτίσει αυτήν την βαρβαρότητα. Πέρα όμως από κάποιες δηλώσεις συμπαράστασης και απειλές κυρώσεων κατά προσώπων, η Τουρκία συνεχίζει ακάθεκτη να παραβιάζει την κυριαρχία ενός πλήρους κράτους-μέλους της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης. Η συμπεριφορά της Τουρκίας είναι να μειώσει την παρουσία της Ελλάδος στα δρώμενα στην Μεσόγειο και να γίνει ο κυρίαρχος στρατηγικός παίχτης στην περιοχή. Η επιθετική στάση αυτή είναι προπομπός δυσάρεστων εξελίξεων για το σύνολο της περιοχής. Η Κύπρος μας δίδει το στίγμα των μελλόντων να συμβούν.

Πρέπει να προετοιμασθούμε για τις εξελίξεις, χωρίς να αποκλείουμε τον διάλογο, όμως πρέπει να δούμε άμεσα την διεθνή  ενημέρωση για την απειλή και κυρίως να χαλυβδώσουμε την άμυνα μας.

Χρόνια τώρα προσπαθούμε να κερδίσουμε «χρόνο», φαίνεται όμως πως το ρολόι της ιστορίας τρέχει γρήγορα γι’ αυτό πρέπει να είμαστε έτοιμοι και αποφασισμένοι. Η Χώρα στάθηκε όρθια δυο φορές μέσα στον ίδιο χρόνο μία στον Έβρο και την άλλη στο Αιγαίο. Αυτό οφείλεται στην αποφασιστικότητα των παιδιών της και της ηγεσίας που είπε τα πράγματα με το όνομα τους.

Είναι γνωστό ότι είπε η Μέρκελ σε Ερντογάν: «Οι Έλληνες δεν αστειεύονται»

1.8.2020

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

Η ΕΠΙΒΟΛΗ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΓΙΑ «ΑΘΕΜΙΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ» ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ

Η ΕΠΙΒΟΛΗ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΓΙΑ «ΑΘΕΜΙΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ» ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ.

1.Η ανακοίνωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ, για κλείσιμο της υπόθεσης Novartis με την επιβολή προστίμου 112 εκατομμυρίων δολαρίων, δίνει το έναυσμα για την αναζήτηση αποζημίωσης από το Ελληνικό Δημόσιο. Οι έρευνες αυτές των αμερικανικών αρχών, δηλαδή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SEC) και του υπουργείου Δικαιοσύνης (DoJ) οδηγήθηκαν στο κλείσιμο, χωρίς περαιτέρω ποινικές συνέπειες ή την επιβολή διοικητικών κυρώσεων στη Novartis, αφού η εταιρεία συμφώνησε να πληρώσει ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα, πολλαπλάσια του οφέλους που είχε από τις παράνομες και αθέμιτες πρακτικές της: 111,8 εκατ. δολ. στην SEC και 233,9 εκατ. δολ. στο DoJ, δηλαδή συνολικά 346,7 εκατ. δολ. Σημειώνεται ότι το υπολογιζόμενο από τις αμερικανικές αρχές όφελος ήταν 70,1 εκατ. δολ. στην Ελλάδα. Δηλαδή, τα ποσά που καταβλήθηκαν στις αμερικανικές αρχές ήταν σχεδόν τετραπλάσια του οικονομικού οφέλους. Το άκρως παράδοξο συμπέρασμα από τη δημοσιοποίηση των αμερικανικών εγγράφων είναι ότι η Novartis πληρώνει ένα υψηλό τίμημα στις αμερικανικές αρχές για τις αθέμιτες πρακτικές που εφάρμοσε στην Ελλάδα, με βάση τον αμερικανικό νόμο για τη διαφθορά στο εξωτερικό (Foreign Corrupt Practices Act).Ήδη ανακοινώθηκε ότι θέμα ερευνά το ΝΣΚ[1].

Ανεξάρτητα από την ποινική διάσταση  μεγάλων ποινικών υποθέσεων με δημόσιο ενδιαφέρον  και εν όψει του γεγονότος ότι στις ΗΠΑ[2] γίνεται ολόκληρη συζήτηση και διαδικασία για την επιβολή κυρώσεων για «αθέμιτες πρακτικές», πιστεύω ότι θα ήταν σκόπιμο να ερευνηθούν και στην Ελλάδα παράλληλα και η επιβολή  κυρώσεων (διοικητικών) σε ανάλογες περιπτώσεις. Οι διεθνείς εξελίξεις κατατείνουν στην αυστηροποίηση [3] των νομικών πλαισίων γύρω από τη δραστηριότητα των εταιριών, με σκοπό πάνω από όλα την καλύτερη λειτουργία του παγκόσμιου κράτους δικαίου.

2.-Κατά τα παγίως γενόμενα δεκτά από τη νομολογία αναφορικά με την ευθύνη των νομικών προσώπων κατ’ άρθρον 71 Α.Κ[4] «Από το άρθρο 71 ΑΚ προκύπτει ότι το νομικό πρόσωπο ευθύνεται για τις πράξεις ή τις παραλείψεις των οργάνων, που, κατά τα άρθρα 65, 67 και 68 ΑΚ, το αντιπροσωπεύουν και εκφράζουν τη βούλησή του, εφόσον η πράξη ή η παράλειψη έλαβε χώρα κατά την ενάσκηση των καθηκόντων που τους είχαν ανατεθεί και παράγει υποχρέωση προς αποζημίωση . Έτσι, προϋποθέσεις της κατά τη διάταξη αυτή αυτοτελούς αδικοπρακτικής ευθύνης του νομικού προσώπου είναι: α) πράξη ή παράλειψη, που να μην είναι δικαιοπραξία και να παράγει υποχρέωση αποζημιώσεως με βάση άλλες διατάξεις, όπως είναι εκείνες των άρθρων 914 και 919 ΑΚ, β) να πρόκειται για πράξη ή παράλειψη των οργάνων που αντιπροσωπεύουν το νομικό πρόσωπο (ως όργανα, κατά τον νομοθετικό λόγο της διάταξης αυτής, νοούνται όχι μόνο τα πρόσωπα που διοικούν το νομικό πρόσωπο κατά τους ορισμούς των άρθρων 65 έως 70 AK (καταστατικά όργανα), αλλά και εκείνα των οποίων οι εξουσίες συναλλαγής με τρίτους προσδιορίζονται στο καταστατικό, τη συστατική πράξη ή τον κανονισμό λειτουργίας του νομικού προσώπου ακόμα και αν τα πρόσωπα αυτά δεν μετέχουν στη διοίκηση του τελευταίου) και γ) η πράξη ή η παράλειψη να έγινε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που είχαν ανατεθεί στο όργανο, πρέπει δηλαδή να βρίσκεται σε εσωτερική συνάφεια με την εκτέλεση των καθηκόντων του οργάνου, είναι δε αδιάφορο για την ευθύνη του νομικού προσώπου, αν το όργανο ενήργησε καθ’ υπέρβαση των καθηκόντων αυτών ή κατά κατάχρηση της εξουσίας του. Δεδομένου δε ότι η υπαιτιότητα, η οποία ορίζεται ως «η επιλήψιμη ψυχική κατάσταση ενός προσώπου απέναντι στην παράνομη εξωτερική συμπεριφορά του» προσήκει μόνο σε φυσικά πρόσωπα, το νομικό πρόσωπο δεν αδικοπρακτεί, αλλά ευθύνεται για την αδικοπραξία είτε των οργάνων του, κατ’ άρθρο 71 ΑΚ, είτε των προστηθέντων απ’ αυτό, κατ’ άρθρο 922 AK».

3.-Από την επισκόπηση της ελληνικής ποινικής νομοθεσίας είναι φανερό, ότι ουδέποτε καθιερώθηκε στην Ελλάδα ποινική ευθύνη των νομικών προσώπων. Στο ελληνικό δίκαιο τα νομικά πρόσωπα δεν μπορούν να έχουν ποινική ευθύνη, στο μέτρο που ούτε κατά κυριολεξία πράττουν ούτε έχουν ενοχή για τις πράξεις που κατά πλάσμα δικαίου τους καταλογίζονται. Έτσι το δίκαιό μας αναγνωρίζει μόνο τη δυνατότητα επιβολής αστικών και διοικητικών κυρώσεων σε βάρος τους. Αρμόδια διοικητικά όργανα υπάρχουν και μπορούν άμεσα να προχωρήσουν με βάση τις  έρευνες των αμερικανικών αρχών, δηλαδή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SEC) και του υπουργείου Δικαιοσύνης (DoJ) και να ζητήσουν, με δικαστική συνδρομή, τα στοιχεία που προέκυψαν  και να προχωρήσουν στην άμεση επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Η άσκηση αγωγών φοβούμαι ότι  θα περιπλέξει την κατάσταση  ,έν όψει των εκκρεμών ποινικών υποθέσεων και θα οδηγήσει τα πράγματα «στις Ελληνικές καλένδες».

4.-Έπειτα, λοιπόν, από επισκόπηση  των  συναφών διατάξεων καθίσταται πλέον σαφής ο προσανατολισμός του Έλληνα νομοθέτη στην επιβολή αμιγώς διοικητικών κυρώσεων, όπως τα διοικητικά πρόστιμα, ο αποκλεισμός από δημόσιες παροχές και ενισχύσεις, η προσωρινή ή και οριστική απαγόρευση άσκησης ορισμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας, η δικαστική εποπτεία και εσχάτως το προσωρινό ή οριστικό κλείσιμο των εγκαταστάσεων, που χρησιμοποιήθηκαν ως μέσω για την τέλεση των αξιοποίνων πράξεων.

Αντώνης Π. Αργυρός

28/06/2020

---

[1] Δήλωση του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό 26 Ιουνίου 2020.

[2] Στις ΗΠΑ σε ομοσπονδιακό επίπεδο, τουλάχιστον ύστερα  από την απόφαση “New York Central and Hudson River Railroad Company”, είναι αυτή της «Θεωρίας της αντιπροσωπευτικής ευθύνης» (vicarious liability). Σύμφωνα με αυτήν, την ποινική ευθύνη του νομικού προσώπου θεμελιώνει η συμπεριφορά κάθε φυσικού προσώπου, το οποίο ενεργώντας εντός των πλαισίων της αρμοδιότητάς του, παραβιάζει τον ποινικό νόμο με σκοπό να προσπορίσει οικονομικό όφελος στην επιχείρηση.

[3] Από το 1977 η Ένωση προχώρησε σε σύσταση προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να εξετάσουν τις αρχές της ποινικής ευθύνης ώστε να εισαγάγουν στα εθνικά τους ποινικά συστήματα ευθέως την ποινική ευθύνη των επιχειρήσεων για περιβαλλοντικές παραβάσεις. Ανάλογες συστάσεις επανελήφθησαν το 1982 (για την προστασία του καταναλωτή) και το 1988 (γενικότερα). Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1990 το λεγόμενο “Corpus Juris”, ένα πρότυπο κανονιστικό κείμενο που αφορούσε την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, το οποίο δεν ίσχυσε ποτέ αυτοτελώς, αλλά έδωσε σαφή προσανατολισμό σε πληθώρα Συμβάσεων και Πρωτοκόλλων τα οποία ακολούθησαν και τα οποία κυρώθηκαν από την Ελλάδα σύμφωνα με τη σχετική διαδικασία.

[4] Βλ. ενδεικτικά ΑΠ 1885/2014, ΑΠ 1761/2014, ΑΠ 1723/2014, ΜΠρΑλεξ 27/2013, ΕφΛαρ 57/2012, ΠΠΑ 1066/2011, ΑΠ 29/2006, ΕφΠειρ 151/2006, ΕφΑθ 8419/2005, ΕφΠειρ 161/2004, ΕφΠατρ 673/2004, ΕφΔωδεκ 114/2004, ΜΠρΘεσσ 135/2003, ΜΠρΛαμ 383/2000, ΑΠ 1615/1999, ΕφΑθ 6292/1999, ΕφΑθ 6922/1994, ΑΠ 191/1990, άπασες Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ.

Ο «άνθρωπος» της διπλανής πόρτας..

Ο «άνθρωπος» της διπλανής πόρτας..
 Η δοκιμασία της πανδημίας είναι  κάτι πρωτόγνωρο για της μεταπολεμική Ελλάδα. Την ίδια ώρα της δοκιμασίας και του «εγκλεισμού» άρχισαν εντελώς περίεργα και χωρίς σύνδεση με το γεγονός να αποκαλύπτονται ειδεχθή εγκλήματα παρόμοια δεν είχαμε συνηθίσει στο Ελλαδικό χώρο .Άγνωστα κίνητρα  φωτίζουν τις σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ψυχής που οδηγούν στις πιο αποτρόπαιες εγκληματικές ενέργειες των αστυνομικών χρονικών. Σκεφτείτε τα φρικτά εγκλήματα σε βάρος της Τοπαλούδη που προκαλούν ανατριχίλα και έγιναν από νέα παιδιά.Μιλάμε και βλέπουμε τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας πρωταγωνιστές αυτών των ειδεχθών εγκλημάτων. Ήταν ένας άνθρωπος υπεράνω υποψίας ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας.

• Σοκαριστικές είναι οι περιγραφές στη δικογραφία για την δράση του «ψευτογιατρού», ο οποίος συνελήφθη και κατηγορείται για τον θάνατο δύο ανήλικων παιδιών και ενός ηλικιωμένου. Ο 47χρονος κατηγορούμενος ο οποίος βρίσκεται στα χέρια της αστυνομίας είχε καταφέρει να πείσει ανθρώπους της Εκκλησίας, αλλά και επιστήμονες, να τον εμπιστευτούν ενώ τον συνέστηναν και σε ανυποψίαστους πολίτες που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας.
• Ανατρίχιασαν οι αστυνομικοί της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης με όσα ομολόγησε εν τέλει η 33χρονη απαγωγέας της10χρονης μαθήτριας κατά την διάρκεια της ανάκρισης που την γνώριζε, αφού ζούσαν στην  ίδια γειτονιά. Η σεξουαλική εκμετάλλευση του κοριτσιού φαίνεται ότι   ήταν το κίνητρο της 33χρονης.
• Μία παρατήρηση για δυνατή μουσική ήταν αρκετή για να σκοτώσει ο 34χρονος άνδρας τη μητέρα του στο Μενίδι.
•  Η εξιχνίαση της απεχθούς  επίθεσης με βιτριόλι στην 34χρονη Ιωάννα στην Καλλιθέα από την «μαυροντυμένη» έφερε στο προσκήνιο ένα ακόμα απεχθές έγκλημα που ήταν προμελετημένο και δεν δείχνει  ίχνος μεταμέλειας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορούμε να μιλάμε για «Διαταραχές της Προσωπικότητας» που δεν σχετίζονται με μειωμένο καταλογισμό όπως αυτός περιγράφεται στο Άρθρο 34-36 του Ποινικού Κώδικα. Σε μία προσπάθεια να αντιληφθούμε τι μπορεί να οπλίσει τελικά το χέρι του «ανθρώπου της διπλανής πόρτας» διαπιστώνουμε ότι αφενός μεν  γίνεται μια συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια παραπλάνησης των κατασταλτικών μηχανισμών με σύγχρονα μέσα και διαδικασίες  αφετέρου η βία που ασκείται είναι πρωτοφανής ( ενδεικτικά περίπτωση Τοπαλούδη και χρήσης  επίθεσης με βιτριόλι)

Μπορεί η ποινική αντιμετώπιση τέτοιων εγκλημάτων να είναι σε κάποιες  περιπτώσεις εντελώς επιεικής ,πράγμα που επιτείνει ένα αίσθημα ατιμωρησίας στην κοινωνία ,επιβάλλεται όμως η κοινωνία να δει το ζήτημα με νηφαλιότητα και να λάβει μέτρα. Πριν απ’ όλα πρέπει να δούμε το θέμα της Παιδείας που πρέπει να  παρέχεται για να δημιουργήσει  πολίτες και της Δικαιοσύνης που πρέπει να τιμωρεί άμεσα τέτοιου είδους εγκλήματα με κατεπείγουσες διαδικασίες και αυστηρή τήρηση των δικαιωμάτων και ιδίως του κατηγορουμένου.  Δεν είναι λίγες οι φορές που τα θύματα  και οι συγγενείς τους στην διάρκεια της ποινικής διαδικασίας υφίστανται αφάνταστα ψυχικά μαρτύρια , τόσο από την μακρόσυρτη κίνηση των διαδικασιών ,όσο και την προσπάθεια ενίοτε «υπερασπιστικής» διαστρέβλωσης της αλήθειας.

Τελικά ο ποινικός κολασμός  επιχειρείται εν όψει πάντα του δημοσίου συμφέροντος.  Το ποινικό δίκαιο είναι να προστατεύσει με το όπλο της ποινής, θεμελιώδεις αξίες της κοινωνίας, απολύτως απαραίτητες για την ομαλή κοινωνική συμβίωση και έτσι να εμπεδώσει και να διασφαλίσει την κοινωνική ειρήνη. Καλός για την αντιμετώπιση του εγκλήματος δεν είναι ο αυστηρός στα χαρτιά Ποινικός Κώδικας, αλλά αυτός που θα μπορεί να εφαρμοστεί σε γρήγορο χρόνο και αποτελεσματικά  με την προϋπόθεση ότι υπάρχει λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος.

ΣΧΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

ΣΧΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

 Η ΑΡΧΗ “NE BIS IN IDEM» .

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

«Οἱ νόμοι δ᾽ οὐκ ἐῶσι δὶς πρὸς τὸν αὐτὸν περὶ τῶν αὐτῶν οὔτε δίκας οὔτ᾽ εὐθύνας οὔτε διαδικασίαν οὔτ᾽ ἄλλο τοιοῦτ᾽ οὐδὲν εἶναι»[1]

         Η βελτίωση της απονομής δικαιοσύνης συναρτάται ευθέως με την βελτίωση του επενδυτικού κλίματος. Ο Jean-Claude Juncker είπε σε ομιλία του ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ότι «τα αποτελεσματικά συστήματα δικαιοσύνης στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξη και υπερασπίζονται τα θεμελιώδη δικαιώματα. Αυτός είναι ο λόγος που η Ευρώπη προάγει και προασπίζει το κράτος δικαίου» [2] Η αρχή ne bis in idem (ή nοn bis in idem, όπως αλλιώς αναφέρεται) περιλαμβάνεται στο άρθρο 4 παρ. 1 του 7ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της 22.11.1984 που κυρώθηκε με το Ν. 1705/1987 (ΦΕΚ Α’ 89/12.6.1987) και προβλέπει ότι «Κανένας δεν μπορεί να διωχθεί ή να καταδικασθεί ποινικά από τα δικαστήρια του ίδιου Κράτους, για μια παράβαση για την οποία ήδη αθωώθηκε ή καταδικάσθηκε με αμετάκλητη απόφαση σύμφωνα με το νόμο και την ποινική δικονομία του Κράτους αυτού» 
Είναι κατά την άποψη μας ορθό να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της παράλληλης πρόβλεψης διοικητικών και ποινικών κυρώσεων για την αυτή πράξη, ενόψει της αρχής ne bis in idem και όσα έχουν κριθεί από το ΕΣΔΑ[3] και το ΣτΕ[4].
 

Η με Aριθμό  359/2020 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ έκρινε ότι: «Επειδή, η αρχή ne bis in idem, η οποία κατοχυρώνεται στην προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του 7ου Π.Π. της ΕΣΔΑ, αποτελεί, επίσης, γενική αρχή του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. ΣτΕ Ολομ. 1741/2015 και τις εκεί παραπομπές στη νομολογία του ΔΕΚ), η οποία έχει πλέον ενσωματωθεί στο άρθρο 50 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης (2000/C 364/01 – στο εξής, Χάρτης) και βρίσκει πεδίο εφαρμογής σε υπόθεση όπως η παρούσα, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη της Ένωσης δεσμεύονται από τις γενικές αρχές του ενωσιακού δικαίου κατά τη θέσπιση και επιβολή κυρώσεων για παραβάσεις της ενωσιακής τελωνειακής/φορολογικής νομοθεσίας (βλ. ΣτΕ Ολομ. 1741/2015, 1887/2018 επταμ.). Η ανωτέρω αρχή του ενωσιακού δικαίου και το άρθρο 50 του Χάρτη έχουν ανάλογο κανονιστικό περιεχόμενο με εκείνο του άρθρου 4 παρ. 1 του 7ου Π.Π. της ΕΣΔΑ (βλ. ΣτΕ 1887/2018 επταμ., 1102-1104/2018 επταμ. και ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-524/15, Menci, σκ. 60-62), λαμβανομένου, ιδίως, υπόψη ότι (α) κατά τους ανωτέρω κανόνες του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου, ο “ποινικός” χαρακτήρας των διοικητικών κυρώσεων εκτιμάται βάσει κριτηρίων παρόμοιων με τα κριτήρια Engel που έχει υιοθετήσει το ΕΔΔΑ και, κατ’ ακολουθίαν, έχουν “ποινική” φύση διοικητικά πρόστιμα σημαντικού ύψους, όπως το ένδικο πολλαπλό τέλος, που επιβάλλονται για την αποτροπή και την καταστολή παραβάσεων της φορολογικής/τελωνειακής νομοθεσίας (βλ. ΣτΕ 1887/2018 επταμ. και ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-514/15, Menci, σκ. 26-33) και (β) κατά την ως άνω γενική αρχή του ενωσιακού δικαίου και τα άρθρα 50 και 52 (παρ. 1) του Χάρτη, η εξακολούθηση διαδικασίας ή δίκης για την επιβολή τέτοιου (“ποινικής” φύσης) διοικητικού προστίμου βαίνει, κατ’ αρχήν, προδήλως πέραν των όσων απαιτούνται για την επίτευξη του δημοσίου συμφέροντος σκοπού της καταπολεμήσεως της δασμοφοροδιαφυγής και της εισπράξεως των οφειλόμενων φόρων ή/και δασμών, εφόσον υπάρχει είτε αμετάκλητη αθωωτική απόφαση ποινικού δικαστηρίου, που διαπιστώνει ότι δεν στοιχειοθετείται η επίμαχη φορολογική παράβαση (βλ. ΣτΕ 1887/2018 επταμ., 951/2018 επταμ. και ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-596/16 και C-597/16, Di Puma & Zecca, σκ. 33-34 και 41-45, σε συνδυασμό με ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-524/15, Menci, σκ. 41, 46 και 52), είτε αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση ποινικού δικαστηρίου, με την οποία επιβλήθηκε ποινή δυνάμενη να καταστείλει τη διαπραχθείσα παράβαση κατά τρόπο αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό (βλ. ΣτΕ 1887/2018 επταμ., 951/2018 επταμ. και ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-537/16, Garlsson Real Estate SA και άλλοι, σκ. 48 και 57-59, σε συνδυασμό με ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-524/15, Menci, σκ. 41, 46 και 52). Ειδικότερα, σε υπόθεση τελωνειακής παραβάσεως λαθρεμπορίας, όπως η παρούσα, δεν δικαιολογείται η εξακολούθηση της διοικητικής δίκης περί της επιβολής πολλαπλού τέλους, μετά την έκδοση τέτοιας αμετάκλητης αθωωτικής απόφασης ποινικού δικαστηρίου, ενόψει και του ότι (i) οι δύο επίμαχες “ποινικές” διαδικασίες επιδιώκουν, κατ’ αρχήν, κοινούς (και όχι πρόσθετους) σκοπούς και δεν αφορούν σε διαφορετικές όψεις της ίδιας παράνομης συμπεριφοράς (βλ. ανωτέρω σκέψη 7, σε συνδυασμό με ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-596/16 και C-597/16, Di Puma & Zecca, σκ. 42-44 και ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-524/15, Menci, σκ. 44-45), και (ii) το οικείο νομοθετικό πλαίσιο (βλ. ανωτέρω σκέψη 4) δεν περιέχει κανόνες (εκτός της δεσμεύσεως του διοικητικού δικαστηρίου από αμετάκλητη καταδικαστική ποινική απόφαση, όσον αφορά την ενοχή του δράστη), οι οποίοι να διασφαλίζουν συντονισμό των δύο διαδικασιών, προκειμένου να μειωθεί στο απολύτως αναγκαίο η πρόσθετη επιβάρυνση που συνεπάγεται για τους καθ’ ων η σώρευση “ποινικών” διώξεων και κυρώσεων (πρβλ. ΔΕΕ μειζ. συνθ. 20.3.2018, C-524/15, Menci, σκ. 52-55).»

• Είναι κατά την άποψη μας ορθό να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της παράλληλης πρόβλεψης διοικητικών και ποινικών κυρώσεων για την αυτή πράξη[5], ενόψει της αρχής ne bis in idem και όσα έχουν κριθεί από το ΕΣΔΑ και το ΣτΕ.

 

• Κατά την άποψή μας, θα ήταν προτιμότερη μια καθαρή λύση (ευθείας) αποποινικοποίησης συγκεκριμένων πράξεων (οι οποίες θα συνιστούσαν εφεξής μόνο διοικητικές κυρώσεις). Αποποινικοποίηση αδικημάτων ήσσονος σημασίας  και αντικειμένου κατωτέρου των 120.000€(όπως είναι τα πολεοδομικά, τα ασφαλιστικά, τα φορολογικά κ.λπ.) και μετατροπή τους σε διοικητικές παραβάσεις (με επιβολή αναλογικών διοικητικών κυρώσεων, π.χ. προστίμων), ώστε να αποφεύγεται ο αχρείαστος ηθικός στιγματισμός των πολιτών αλλά και υπέρμετρη επιβάρυνση των δικαστηρίων. Σε καμία περίπτωση πάντως δεν νοείται αποποινικοποίηση ορισμένων βαρύτατων συμπεριφορών (π.χ. νοθεία τροφίμων, ρύπανση θάλασσας κα) στο βαθμό που αυτές στον ποινικό νόμο τυποποιούνται ως κακουργήματα. Όμως η χρυσή τομή για ορισμένες σοβαρές περιπτώσεις (πχ. φοροδιαφυγής)θα ήταν η αναστολή της ποινικής διώξεως μέχρις ότου αποφανθεί τελεσίδικα η διοικητική δικαιοσύνη επί της υποθέσεως. Πράγματι, ακόμη και όταν θα αποδειχθεί στη διοικητική δίκη ότι τελέστηκε ορισμένη παράβαση (και προφανώς και το αντίστοιχο ποινικό αδίκημα), η ποινική καταδίκη του δράση, μετά την άρση της αναβολής ή αναστολής της ποινικής διαδικασίας, πιθανολογείται αφού κατά την νομολογία που προέκυψε με την 359/2020 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, κατά τη άποψη μας  δεν  θα έρχεται σε αντίθεση με την αρχή ne bis in idem. 

 

• Η διατήρηση της ισχύουσας κατάστασης της παράλληλης πρόβλεψης διοικητικών και ποινικών κυρώσεων για την αυτή πράξη οδηγεί στην υπέρμετρη καθυστέρηση απονομής της δικαιοσύνης και σε ατιμωρησία όταν μάλιστα στη χώρα μας, τέλος, όχι σπάνια εκδικάζονται κακουργήματα μετά από 17 ή 18 χρόνια, στα όρια δηλαδή σχεδόν της εικοσαετούς τους παραγραφής, ακόμη κι όταν δεν έχει μεσολαβήσει μακρύ χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος μέχρι την άσκηση της ποινικής δίωξης.

14/6/2020

---

[1] Δημοσθένης, περί της ατέλειας προς Λεπτίνην, 20. 147 «{Οι νόμοι δεν επιτρέπουν να υπάρχουν δύο φορές κατά του ίδιου προσώπου για τα ίδια πράγματα, ούτε δίκες, ούτε αγωγές, ούτε λογοδοσίες, ούτε διαδικασίες, ούτε άλλο παρόμοιο} (ΠΗΓΗ: ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΔΑΦΝΗΣ Δημητρίου ΜΑΘΙΟΥΛΑΚΗ «Η ΑΡΧΗ NE BIS IN IDEM ΚΑΙ Ο «ΔΙΑΛΟΓΟΣ» ΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ» Αθήναι 2017)

[2] Ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης το 2016, η οποία εκφωνήθηκε ενώπιον του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου στις 14 Σεπτεμβρίου   2016: https://ec.europa.eu/priorities/state-union-2016_el

[3] ΕΔΔΑ Εngel και λοιποί κατά Ολανδίας, 8.6.1976, Καπετάνιος κατά Ελλάδος

[4] ΣτΕ 2067/2011 Η διοικητική διαδικασία επιβολής πολλαπλού τέλους λόγω της τελωνειακής παράβασης της λαθρεμπορίας είναι αυτοτελής σε σχέση με την αντίστοιχη ποινική διαδικασία., ΣτΕ 39/2018,

[5] ΕΔΔΑ, Μαμιδάκης κατά Ελλάδας (αριθ.35533/04), απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2007,

Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ

Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προτείνει, σύμφωνα με τη «Χουριέτ», η Αγία Σοφία να χαρακτηριστεί επισήμως τζαμί, αλλά παράλληλα να κρατήσει και την ιδιότητα του μουσείου, ώστε να είναι επισκέψιμο και από τουρίστες, όπως το Μπλε Τζαμί απέναντι από την Αγία Σοφία, η οποία μετατράπηκε σε μουσείο το 1934. Η Αγία Σοφία είναι το πρώτο κτίσμα που χτυπάει στα μάτια του επισκέπτη, καθώς εισέρχεται από την Προποντίδα. Το Μουσείο της Αγίας Σοφίας αποτελεί το πλέον δημοφιλές τουριστικό αξιοθέτο στην Τουρκία: Περισσότεροι από 3,7 εκατ. άνθρωποι επισκέφτηκαν το μνημείο το 2019, σύμφωνα με τα στοιχεία του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.  Ο πρώτος ναός της Αγίας Σοφίας θεμελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το 330 μ.Χ. όταν ονόμασε τη μετέπειτα Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Για χίλια και πλέον χρόνια (537-1453), η Αγία Σοφία θα αποτελέσει το κέντρο της ορθοδοξίας και του ελληνισμού. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, η Αγία Σοφία έγινε τζαμί και με την επανάσταση του Κεμάλ Ατατούρκ μετατράπηκε σε μουσείο. Η Αγία Σοφία θεωρείται σήμερα ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς και θαύμα της αρχιτεκτονικής και συνυφασμένη με τα όνειρα και τις μνήμες του Ελληνισμού. Ο Ερντογάν δείχνει να επιμένει σ΄ αυτό το ζήτημα, γνωρίζοντας ότι θα προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις.

Είναι βέβαιο ότι η γειτονική χώρα έχει εντάξει στο πλαίσιο του γενικότερου σχεδιασμού της στην Ανατολική Μεσόγειο και τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις. Κλιμακούμενης της έντασης τέθηκε το ζήτημα με την Αγία Σοφία, ζήτημα που τελικά επηρεάζει τον ψυχισμό του Ελληνισμού. Τα επεισόδια του Έβρου, υπήρξαν ευθεία απειλή στην κυριαρχία της χώρας και η αντίδραση της Ελλάδος δεν ήταν η αναμενόμενη από την άλλη πλευρά. Τώρα βρισκόμαστε ξανά αντιμέτωποι με μία σοβαρή ελληνοτουρκική κρίση. Ίσως τη σοβαρότερη από το 1974 και μετά… Η Τουρκία, βάσει πολύ καλά μελετημένου σχεδίου, υλοποιεί μια σαφώς επεκτατική πολιτική σε βάρος του Ελληνισμού. Λόγω της Στρατιωτικής συμφωνίας Τουρκίας- Αλβανίας, πολεμικά πλοία του τουρκικού στόλου, θα μπορούν ελλιμενίζονται στην ναυτική βάση του Αυλώνα στην νότια Αλβανία.

Η παρουσία των Τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στην Λιβύη και την Κύπρο  είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Η  δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Τουρκίας, του αιτήματος της κρατικής εταιρείας πετρελαίου, για σεισμικές έρευνες σε μια περιοχή που εκτείνεται ανατολικά από τη Ρόδο μέχρι νοτιοανατολικά της Κρήτης, αποτελεί  την τελευταία τουρκική κίνηση.

Στόχος της Τουρκίας είναι να μας οδηγήσει υπό δυσμενείς συνθήκες σ΄ ένα τραπέζι διαπραγμάτευσης με τον φόβο του πολέμου η και της «ήττας» χωρίς πόλεμο ακόμη. Οι Έλληνες ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ πόλεμο. Αλλά δεν θέλουν και να…παραδοθούν γιαυτό και πρέπει να είναι έτοιμοι…Πιστεύω πώς όλοι γνωρίζουμε πώς στην κρίσιμη στιγμή θα είμαστε μόνοι.

«Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις εκεί που πάει ν’ ανθίσει…».

5/6/2020

Η απόφαση Γερμανικού Συνταγματικού δικαστηρίου της 5 Μαΐου 2020: αμφισβήτηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και της ΕΕ .

Η απόφαση Γερμανικού Συνταγματικού δικαστηρίου της 5 Μαΐου 2020: αμφισβήτηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και της ΕΕ .

Η απόφαση Γερμανικού  Συνταγματικού δικαστηρίου της 5 Μαΐου 2020: αμφισβήτηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και της ΕΕ .

 «Η απόφαση της Καρλσρούης να απορρίψει απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου «είναι σαν κήρυξη πολέμου».»[1].

ΑΝΤΩΝΗΣ Π. ΑΡΓΥΡΟΣ

1.-Η απόφαση του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου Weiss, 2 BvR 859/15 et al., της 5ης Μαΐου 2020, θέτει στο στόχαστρό της το πρόγραμμα-ναυαρχίδα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη στήριξη της οικονομίας, πυροδοτεί τεράστια ζητήματα στην ΕΕ και στους λαούς της Ευρώπης. Πανευρωπαϊκές αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απόφαση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας, που έκρινε «εν μέρει» αντισυνταγματική την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη δευτερογενή αγορά ομολόγων για την αντιμετώπιση της ευρώ-κρίσης και της έδωσε τρεις μήνες για να αποδείξει πως δεν υπερέβη τις εξουσίες της, όταν αγόραζε έως 2 τρισ. ευρώ κρατικό χρέος την τελευταία πενταετία και ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) ήταν αναγκαίο, αλλιώς πρέπει να εξέλθει από αυτό και να πουλήσει τα ομόλογα αξίας 533,9 δισ. που κατέχει.

2.-Το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο (Bundesverfassungsgericht, BVerfG) είναι το Συνταγματικό δικαστήριο της Γερμανίας. Ιδρύθηκε με το Σύνταγμα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας του 1949 (Θεμελιώδη νόμο της Βόννης). Έχει ευρύτατες αρμοδιότητες ελέγχου της συμμόρφωσης της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας με το Σύνταγμα. Το Γερμανικό δικαστήριο στην απόφαση του της 5 Μαΐου  αντιπαρέρχεται απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στις 11 Δεκεμβρίου 2018, με την οποία η αγορά ομολόγων είχε κριθεί σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο. Το εν λόγω δικαστήριο μάλιστα, αποφάνθηκε ότι δεν δεσμεύεται από την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ) της 8ης Δεκεμβρίου 2018 στην υπόθεση C- 493/17 Weiss κλπ.[2] Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο της Καρλσρούης έκρινε ότι η συγκεκριμένη απόφαση του ΔΕΕ εκδόθηκε κατά παράβαση των εξουσιών που του παρέχουν οι Συνθήκες (“ultra vires”) και ως εκ τούτου ότι αυτή δεν έχει δεσμευτική ισχύ. Τέλος, το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο έταξε προθεσμία τριών μηνών στην ΕΚΤ εντός της οποίας η Τράπεζα οφείλει να παράσχει στη Γερμανία επαρκή αιτιολόγηση για την υιοθέτηση του προγράμματος. Σε περίπτωση δε μη συμμόρφωσης της ΕΚΤ, η Bundesbank (Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας) δε θα μπορεί να συμμετάσχει στο εξής στο πρόγραμμα PSPP. Επισημαίνουμε στην απόφαση την εφαρμογή ενός νέου «δόγματος» του «Δόγματος της δημοσιονομικής αυτονομίας», σύμφωνα με το οποίο το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο πρέπει να έχει απόλυτο έλεγχο πάνω σε όλα τα οικονομικά θέματα που αφορούν το ομοσπονδιακό κράτος[3]. Μ’ αυτό τον τρόπο αμφισβητείται ευθέως η ευρωζώνη

3.-Οι αντιδράσεις δεν πτοήσαν τους Γερμανούς Δικαστές και ένας απ΄ αυτούς ο κ. Χούμπερ, δήλωσε ότι η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό της «Άρχοντα του Σύμπαντος»! Ο Πρόεδρος του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου Αντρέας Φοσκούλε[4] υποστηρίζει ότι η κρίση των Γερμανών δικαστών δεν αμφισβητεί την αρμοδιότητα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και την χαρακτηρίζει «συνεισφορά στον διάλογο» μεταξύ των δύο Δικαστηρίων.. Το ζήτημα που τέθηκε από το γερμανικό δικαστήριο  δεν είναι μια προφανώς εσφαλμένη απόφαση ,είναι κατ’ εξοχή πολιτικό και πρέπει να λυθεί από την πολιτική ηγεσία της Γερμανίας αλλά και της ΕΕ. «Η απώλεια της ηθικής ανωτερότητας μπορεί να μην ήταν καθοριστική για τη θέση των υπερδυνάμεων του περασμένου αιώνα, συναρτάται όμως στενά με την αποδυνάμωσή τους.».

4.-Το δίκαιο της Ε.Ε. και οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έχουν χωρίς καμμιά μέχρι σήμερα αμφισβήτηση  υπεροχή έναντι των αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων[5]. Το οικοδόμημα της υπεροχής και της άμεσης εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου κλονίζεται. Με τη δημοσιευθείσα στις 4-12-2018 απόφασή του, στην υπόθεση C‑378/17, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφαίνεται για την αρχή της υπεροχής του του ενωσιακού δικαίου, ότι δηλαδή ένα εθνικό όργανο που έχει συσταθεί με νόμο με σκοπό τη διασφάλιση της εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης σε συγκεκριμένο τομέα πρέπει να έχει την αρμοδιότητα να αφήσει ανεφάρμοστο κανόνα του εθνικού δικαίου αντίθετο προς το δίκαιο της Ένωσης. Είναι γεγονός ότι τα Γερμανικά δικαστήρια δέχονται με επιφυλάξεις[6] την υπεροχή του Ενωσιακού Δικαίου. Για υπέρβαση της δικαιοδοσίας του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, με αφορμή την απόφασή του για το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, κάνει λόγο σε άρθρο του στο Βήμα της Κυριακής ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Τονίζει, δε, ότι με την απόφαση αυτή επιχειρεί να θέσει υπό τον δικαστικό του  έλεγχο το ιστορικό στοίχημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης[7].

5.-Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να μείνει απαθής μπροστά στην πρωτόγνωρη απόφαση του δικαστηρίου του   Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας και πρέπει άμεσα να προσφύγει στο ΔΕΚ για παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου.  (14.5.2020).  Η Von der Leyen δήλωσε : “Τον τελευταίο λόγο στο ενωσιακό δίκαιο τον έχει πάντα το Δικαστήριο του Λουξεμβούργου  Η υπεροχή του δικαίου της ΕΕ να γίνει σεβαστή από όλους - Εξετάζουμε κάθε δυνατότητα αντίδρασης”

6.-Με αυστηρή ανακοίνωση απάντησε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απόφαση που προηγήθηκε από το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο, στις 5 Μαΐου. Οι Γερμανοί δικαστές ούτε λίγο ούτε πολύ έθεσαν υπόλογη την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων (PSPP) ύψους 2 τρισ. ευρώ, κρίνοντας ότι ο τρόπος που αυτό δρομολογήθηκε το 2018 είναι εν μέρει αντισυνταγματικός. Όμως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο “υπενθυμίζει” τη θεσμική υπεροχή του:

«Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η προδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου δεσμεύει το εθνικό δικαστήριο όσον αφορά την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο, το οποίο ιδρύθηκε από τα κράτη μέλη για τον σκοπό αυτόν, είναι το μόνο αρμόδιο να διαπιστώσει ότι μια πράξη θεσμικού οργάνου της Ένωσης είναι αντίθετη στο ενωσιακό δίκαιο».

Η απάντηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποτελεί προειδοποίηση για την Ένωση και απευθυνόμενο στο Γερμανικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι τέτοιες αποφάσεις από τα εθνικά δικαστήρια : «θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ενότητα της έννομης τάξης της Ένωσης και να θίξουν τη θεμελιώδη αρχή της ασφάλειας του δικαίου»[8].

7.-Η έννομη τάξη  που ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταστεί σήμερα αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτικής και κοινωνικής μας πραγματικότητας. Βάσει των συνθηκών της Ένωσης λαμβάνονται κάθε χρόνο χιλιάδες αποφάσεις που συμβάλλουν σημαντικά στη διαμόρφωση της πραγματικότητας των κρατών μελών της ΕΕ και των πολιτών τους. Στην υπόθεση Costa κατά ENEL το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε : «Από το σύνολο των προεκτεθέντων συνάγεται ότι, εφόσον το δίκαιο που γεννήθηκε από τη Συνθήκη απορρέει από αυτόνομη πηγή δικαίου, λόγω του ιδιόμορφου πρωτότυπου χαρακτήρα του, δεν είναι δυνατόν να του αντιτάσσεται οποιοδήποτε εσωτερικό νομοθετικό κείμενο, χωρίς να χάνει τον κοινοτικό του χαρακτήρα και χωρίς να διακυβεύεται η νομική βάση της ίδιας της Κοινότητας. Η εκ μέρους των κρατών μελών μεταβίβαση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις διατάξεις της Συνθήκης από την εσωτερική τους έννομη τάξη στην κοινοτική συνεπάγεται οριστικό περιορισμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους, κατά του οποίου δεν είναι δυνατόν να προβληθεί μεταγενέστερη μονομερής πράξη μη συμβιβαζόμενη προς την έννοια της Κοινότητας.»

8.-Είναι προφανές ότι η Απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου της 5 Μαΐου 2020 αποτελεί αμφισβήτηση της υπεροχή του δικαίου της Ένωσης. Ο επικεφαλής του Ινστιτούτου IfO του Μονάχου, Κλέμενς Φουέστ δήλωσε ότι , η απόφαση της Καρλσρούης να απορρίψει απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου «είναι σαν κήρυξη πολέμου». «Η υπεράσπιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ένωσης δικαίου είναι καθήκον όλων μας[9].»

22/5/2020

---

[1] , Κλέμενς Φουέστ.

[2]  Η Απόφαση αυτή ήταν μια απάντηση στην προδικαστική απόφαση του Γερμανικού Δικαστηρίου στο πλαίσιο του Άρθρου 267 ΣΛΕΕ. 

[3] Βλ. Παύλος Ελευθεριάδης: «Η απόφαση Weiss ως αποτυχία του Γερμανικού Συνταγματισμού» σε https://www.eliamep.gr/publication, 15 Μαΐου 2020

[4] https://www.naftemporiki.gr/f 13.5.2020

[5] Απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Ιουλίου 2006, Αδενέλερ κ.λπ. (C-212/04, σκέψη 122).

[6] Βλ. α.-  εφ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ  07.05.2020 «Το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο τελικός κριτής των πάντων;»  των Αντώνη Καραμπατζου και Δημήτρη Κυριαζή και  β.-εφ. ΤΑ ΝΕΑ «Μία τέλεια γερμανική καταιγίδα» της Καθ. Λ. Παπαδοπούλου 15.5.20

[7] https://www.liberal.gr/news, Παρασκευή, 22 Μαΐου 2020

[8] Απόφαση του Δικαστηρίου της 22ας Οκτωβρίου 1987, Foto-Frost (C-314/85, σκέψεις 15 και 17).

[9] ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠτΔ, εισήγηση στην εκδήλωση με αφορμή την έκδοση του συλλογικού τόμου «Η κρίση του Κράτους Δικαίου στην Ε.Ε.» (επιμέλεια Α. Μεταξά), στις 27.11.2019, στην Αίθουσα Λόγου της Στοάς του Βιβλίου στην Αθήνα.