Κάμερες και στα σχολεία;

Κάμερες και  στα σχολεία;

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

1.-Μέσα στα προβλήματα που έχουν ανακύψει από την πανδημία τέθηκε το ζήτημα από εκπαιδευτικούς λειτουργούς  κατά πόσο  είναι επιτρεπτή σύμφωνα  με τις  κείμενες διατάξεις για την τοποθέτηση και λειτουργία καμερών σε σχολικές μονάδες κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου. Τα δεδομένα εικόνας και ήχου εφόσον αναφέρονται σε πρόσωπα αποτελούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Χρήση συστημάτων επιτήρησης σε δημόσιους χώρους καθορίζεται από το άρθρο 14 παρ. 5 του ν. 3917/2011, η εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων επιτήρησης με τη λήψη ή καταγραφή ήχου ή εικόνας από δημόσιες αρχές, ΟΤΑ, φυσικά ή νομικά πρόσωπα στους χώρους που διαχειρίζονται επιτρέπεται για το σκοπό της προστασίας προσώπων και αγαθών, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2472/1997 και τις κατευθυντήριες οδηγίες που εκδίδονται από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαχείριση των σχολικών χώρων κατά τον χρόνο μη λειτουργίας των σχολικών μονάδων (παρ. 1 του άρθρου 5 του ν.1894/1990) και η αρμοδιότητα συντήρησης, καθαριότητας και φύλαξης των σχολικών κτιρίων ανήκουν στους Δήμους (ν.3463/2006), καθώς και ότι η χρήση συστήματος βιντεοεπιτήρησης από δημόσιες αρχές για την προστασία προσώπων και αγαθών επιτρέπεται μόνον στους χώρους τους οποίους διαχειρίζονται, η Αρχή έκρινε με την με αριθμό21/2019 απόφαση ότι ένα δημόσιο σχολείο δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιεί σύστημα βιντεοεπιτήρησης κατά τις ώρες που αυτό λειτουργεί, ενώ κατά τις ώρες μη λειτουργίας της σχολικής μονάδας αρμόδιος για την προστασία του χώρου είναι ο εκάστοτε Δήμος και άρα μόνον αυτός μπορεί να αποτελεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας δεδομένων.

Κατ’ αρχήν το  όλο ζήτημα λόγω της εξαιρετικής σοβαρότατος του πρέπει  ν’ αντιμετωπισθεί άμεσα και συνολικά από το Υπουργείο Παιδείας ,το οποίο έχει στο παρελθόν εκδώσει εγκύκλιο(ΑΠ: Φ25/103373/Δ1/22.6.2018), η οποία δεν είναι απολύτως βέβαιον ότι εφαρμόζεται καθολικά. Η εγκύκλιος απαγορεύει την χρήση και λειτουργία καμερών στους σχολικούς χώρους. Το ζήτημα έχει αντιμετωπισθεί με την οδηγία 1/2011 της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (Αριθμ. Γ/ΕΞ/2274/31.3.2011   (ΦΕΚ Β΄ 548/07.04.2011) και ειδικά στο άρθρο 18 παρ2 αυτής και απαγορεύει ρητά την βιντεοεπιτήρηση κατά τον χρόνο λειτουργίας του σχολείου.

2. Η  πανδημία έφερε και στο πεδίο της εκπαίδευσης τεράστια ζητήματα και ιδίως στην εκπαιδευτική διαδικασία . Η  Χώρα από τις 13 Μαρτίου τελεί σε καθεστώς έκτακτης υγειονομικής ανάγκης.  Την Δευτέρα 11 Μαΐου 2020, ξεκίνησε  η  επανέναρξη των σχολικών μαθημάτων για τους μαθητές Γ' Λυκείου ύστερα από μια παύση δύο μηνών περίπου. Όμως το πρόβλημα που υπάρχει και έγινε προσπάθεια ν’ αντιμετωπισθεί νομοθετικά είναι η κάλυψή των  αναγκών  της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης λόγω κορωνοϊού[1]. Το Υπουργείο Παιδείας προέβη σε νέα εξαιρετικής φύσεως  νομοθετική ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται, η δυνατότητα ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε μαθητές που συμμετέχουν εξ αποστάσεως, σε περίπτωση επιδημικής νόσου (όπως αυτή που βιώνουμε τώρα λόγω του κορωνοϊού COVID-19).Επιπλέον, προβλέπεται σε περίπτωση έκτακτου ή απρόβλεπτου γεγονότος, η δυνατότητα συνολικής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, για όσο διαρκεί η έκτακτη ή απρόβλεπτη συνθήκη (π.χ. σε περίπτωση φυσικών καταστροφών).H Αρχή Προστασίας Προσωπικών δεδομένων σε επίσημη Ανακοίνωση της επικαλουμένη την εξαιρετική ανάγκη που προέκυψε από τον κορωνοϊό αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «αποσαφήνισε ότι είναι καταρχήν νόμιμος ο σκοπός της ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές με φυσική παρουσία και σε άλλους μαθητές με τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης…» «Καμία εγκατάσταση κάμερας δεν θα γίνει στις τάξεις», ξεκαθάρισε  το υπουργείο, άλλωστε αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί.

Η πολιτεία υποχρεούται κατά το  άρθρο 16 παρ. 4 του Συντάγματος να φροντίζει για την πρόσβαση σε δωρεάν εκπαίδευση, (κοινωνικό δικαίωμα στην εκπαίδευση) αλλά και ν’ αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την κρίση από τη πανδημία ,με την διαφύλαξη όμως των ατομικών δικαιωμάτων των μαθητών(βλ το άρθρο 21Σ για την προστασία της παιδικής ηλικίας ) και εκπαιδευτικών, (βλ το άρθρο 22Σ για την προστασία της εργασίας ) και ιδίως της  προστασίας της ιδιωτικής ζωής στο άρθρο  9Α Σ (Προστασία προσωπικών δεδομένων). Με το άρθρο 9Α Σ κατοχυρώνεται το δικαίωμα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, ήτοι το δικαίωμα του λεγόμενου "πληροφοριακού αυτοκαθορισμού" ή "αυτοδιάθεσης των πληροφοριών". Ως τέτοια δε δεδομένα θεωρούνται όχι μόνον εκείνα που αναφέρονται στην ιδιωτική ζωή, αλλά και εκείνα που προορίζονται για εξωτερίκευση στη δημόσια σφαίρα, ενώ, εξάλλου, η προστασία αναφέρεται όχι μόνο στην επεξεργασία των στοιχείων αυτών από κρατικά όργανα, αλλά και από ιδιώτες (ΣτΕ 1616/2012). Το άτομο δικαιούται πλέον να ελέγχει και να καθορίζει τον τρόπο συλλογής και επεξεργασίας των πληροφοριών που το αφορούν, και τούτο, με την εγγύηση και συνδρομή μιας ανεξάρτητης αρχής επιφορτισμένης με αυτήν ακριβώς την αρμοδιότητα, της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού χαρακτήρα, η οποία περιλαμβάνεται στις πέντε ανεξάρτητες αρχές που κατοχυρώνει ρητά το Σύνταγμα (βλ. ΟλΑΠ 1/2017). Ο Ν. 2472/1997  ("Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα"), ως ισχύει στην προκείμενη περίπτωση, εκδόθηκε σε συμμόρφωση αφενός μεν προς την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία του ατόμου από την αυτοματοποιημένη επεξεργασία πληροφοριών προσωπικού χαρακτήρα της 28 Ιανουαρίου 1981, που κυρώθηκε από την Ελλάδα με το Ν. 2068/1992, αφετέρου δε προς την 95/46/ΕΚ Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 24-10-1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Αντικείμενο του ανωτέρω νόμου, κατά τη διάταξη του άρθρου 1 αυτού, είναι η θέσπιση των προϋποθέσεων για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προς προστασία των δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών των φυσικών προσώπων και ιδίως της ιδιωτικής ζωής.(βλ ΣτΕ 1759/2019). Σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ και του ΕΔΔΑ, η Πολιτεία έχει διακριτική ευχέρεια ως προς την οργάνωση των μαθήματων. 

Η διοίκηση, ασκώντας τη διακριτική αυτή ευχέρεια, μπορεί να επιβάλλει μέτρα έτσι ώστε να επιτελείται η εκπαιδευτική διαδικασία, με την προϋπόθεση τηρήσεως των σχετικών υπερνομοθετικών διατάξεων προστασίας των μαθητών και εκπαιδευτικών για την προστασία τους έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Δεδομένου δε ότι υφίσταται διακριτική ευχέρεια του νομοθέτη και της κανονιστικώς δρώσας Διοίκησης να αντιμετωπισθεί η έκτακτη ανάγκη της εκπαιδευτικής διαδικασίας δεν παραβιάζει με τις ανωτέρω προϋποθέσεις κάποια υπερνομο­θετικής ισχύος διάταξη και είναι συνταγματικώς ανεκτή.

13/5/2020

---

[1] Την Παρασκευή 8/5/2020, δημοσιεύθηκε σχέδιο Νόμου του Υπουργείου μετανάστευσης και Ασύλου (sic),  με  τροπολογία που αφορά την εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

ΕΝΙΣΤΑΜΑΙ: Για μία νέα μεταπολίτευση:

ΕΝΙΣΤΑΜΑΙ:Για μία νέα μεταπολίτευση:
Τι πρέπει να αλλάξει τώρα. 

10 Μαΐου 2020 : 199 ΧΡΌΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

1.Στη καθημερινότητα μας ακούμε αρκετούς αναλυτές και υπευθύνους να αποδίδουν στις ισχύουσες Συνταγματικές ρυθμίσεις, την κακοδαιμονία που επικρατεί και στην δήθεν έλλειψη δυνατότητας λήψεως επικαίρων και δραστικών μέτρων, για την θεραπεία των επιτακτικών αναγκών της Πολιτείας. Αυτό εν πολλοίς είναι ανακριβές. Δεν φταίει το Σύνταγμα μας, όταν εκείνοι που έχουν την ευθύνη τηρήσεως του δεν αίρονται πάντοτε στο ύψος των περιστάσεων. Ήρθε η πανδημία και ανέτρεψε όλα τα στερεότυπα. Όλα αλλάζουν στον κόσμο. Η εξάπλωση της πανδημίας του κορωνοϊού στη χώρα μας έχει αλλάξει καταλυτικά την καθημερινότητα των Ελλήνων ,ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Η καθημερινότητά μας δεν είναι πια ίδια κι αυτό έχει και τα καλά του. Μπορεί η αλλαγή να έγινε μ’ έναν απρόσμενο και άσχημο- βίαιο τρόπο, αλλά το αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα θα είναι θετικό για την καθημερινότητά μας. Αρκεί να διατηρήσουμε ζωντανή αυτή την αλλαγή, που μας “χάρισε”. Λένε πως έρχεται παγκόσμια οικονομική κρίση τέτοια μεγαλύτερη του 1929.

2.Δεν χωρεί όμως αμφιβολία ότι, αρκετοί από εκείνους που καταγγέλλουν και επικαλούνται αδυναμία επίλυσης προβλημάτων λόγω των σχετικών Συνταγματικών κωλυμάτων, δεν φρόντισαν οι ίδιοι όταν και ενώ μπορούσαν να προβούν στις αναγκαίες παρεμβάσεις .Και τώρα ήρθε η ώρα της Κρίσεως.

Υπάρχουν βεβαίως, εκκρεμή ζητήματα που με την ουσιώδη προϋπόθεση αλλαγής νοοτροπίας και πολιτικής συμπεριφοράς, θα μπορούσαν να θεραπευθούν με μια γενναία πολιτική παρέμβαση-μια νέα Μεταπολίτευση  και γι' αυτά θα αναφερθώ επιγραμματικά κατωτέρω:

Επιβάλλεται η πλήρης αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος:

•       1) με την υποχρεωτική αμοιβαία λογοδοσία όλων των εξουσιών.

•       2) με την καθιέρωση συγκεκριμένης θητείας, χωρίς καμιά απολύτως παράταση ή ανανέωση για όλα τα εκλεγμένα όργανα (Βουλευτές, Πρόεδρος δημοκρατίας, Δήμαρχοι κλπ, Ηγεσία Δικαιοσύνης).

•       3) ο αυστηρός δικαστικός και μόνον έλεγχος του πολιτικού χρήματος και του «πόθεν έσχες» όλων των δημοσίων λειτουργών.

•       4) η κατάργηση κάθε προνομίου και ακαταδίωκτου για όλους τους ασκούντες δημόσια λειτουργία, όλοι οι πολίτες χωρίς καμιά εξαίρεση υπάγονται στον φυσικό δικαστή τους.

•       5) Η καθιέρωση μόνιμων Αναπληρωτών Υπουργών στα Υπουργεία Άμυνας, Εξωτερικών, Παιδείας.

•       6) Η ενοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών του Κράτους κάτω από τον έλεγχο ανώτατου δικαστικού λειτουργού που θα διορίζεται από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο με ετήσια μη ανανεώσιμη θητεία και όχι από πολιτικό όργανο.

.    7) η προστασία της παιδείας, της επιχειρηματικότητας των επενδύσεων και της ανάπτυξης.

.       8) η προστασία αδύναμων ομάδων.

.       9) η προστασία του περιβάλλοντος.

.       10)Την ενοποίηση και αναμόρφωση των Ανεξάρτητων Αρχών

Όμως ανεξάρτητα απ' όλα τα παραπάνω, θεσμοί υπάρχουν και σήμερα με τα προβλήματα τους, αλλά δεν λειτουργούν, όπως θα έπρεπε. Δεν φταίει το Σύνταγμα  γιατί  εν τέλει η Ποινική Δικαιοσύνη έρχεται ενιότε να βγάλει τα «κάστανα απ' τη φωτιά» αλλά πάντα με τεράστια καθυστέρηση Έτσι όσο επιτυχημένη συνταγματική αναθεώρηση ,αν δεν αλλάξουν οι κατεστημένες δομές, οι νοοτροπίες και τα πάσης μορφής «ακαταδίωκτα» ο Τόπος θα ταλανίζεται στην δύνη μιας γενικευμένης αναξιοπιστίας. Η τρομακτική κρισιμότητα των περιστάσεων που περνά η Ελλάδα μαρτυρεί ότι ο ευλογημένος και μαρτυρικός συνάμα Τόπος μας, βιώνει ξανά την σημερινή αλγεινή πραγματικότητα, αλλά συνεχίζει να ελπίζει και να μάχεται. Δείγμα οι θυσίες που ο Ελληνικός Λαός βιώνει χρόνια τώρα. Όσα ο ταλαιπωρημένος Λαός μας κατέκτησε με τον ιδρώτα και το αίμα Του αμφισβητούνται πλέον και  πάλι  στ' όνομα της «ανάγκης » και παρά ταύτα ή μάχη συνεχίζεται.

Η κρίση  του κορωνοϊού της οποίας την εξέλιξη παρακολουθούμε βρίσκεται στην κορύφωση της. Δεν μπορώ να προβλέψω παρά την προσωπική αισιοδοξία και ελπίδα ποιο μπορεί να ‘ναι το αύριο και το μεθαύριο της κρίσης στο μέλλον της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πάντως εκείνο που φαίνεται καθαρά στον ορίζοντα είναι, ότι υπάρχει τεράστιο ζήτημα .Είναι βέβαιο πως ο πολιτισμός ενός τόπου είναι προϊόν αγώνων, είναι γέννημα γενναίων και άγρυπνων συνειδήσεων έντιμων ανθρώπων που θέλουν να ζουν με ή χωρίς υλικά αγαθά, αλλά προ πάντων με ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ και ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ που δεν είναι προϊόν υλικού πλούτου.

Νομίζω, ότι προέχει η προσπάθεια να ξεπεράσει ο τόπος πρώτα την ηθική κρίση μέσα στα όρια που διαγράφει ο νόμος, η Δημοκρατία, η ζωή, η αρμονία της Πόλης και η ευτυχία των πολιτών. Ο Τόπος χρειάζεται μια ΝΕΑ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ σε όλα τα κρίσιμα θέματα.

Ο Λαός μας ποθεί την Ανάσταση: «Κρασί δεν είναι, αδέρφια, η λευτεριά μήτε γλυκιά γυναίκα, μήτε και βίος μες στα κελάρια σας μήτε και γιος στην κούνια έρμο τραγούδι 'ναι ακατάδεχτο και σβήνει στον αγέρα!»

(Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ «Οδύσσεια»)

ΕΚΛΕΙΠΕΙ ΠΛΕΟΝ Ο ΔΙΚΑΝΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ;

 

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

O δικανικός λόγος του δικηγόρου, ο οποίος εκφράζεται κυρίως με τις αγορεύσεις του ενώπιον των δικαστηρίων και στα δικόγραφα του και ιδίως στις προτάσεις του ενώπιον των δικαστηρίων, αποτελεί τέχνη του λόγου, όπως και οι Λυσίου λόγοι. Τον λόγο «Υπέρ Αδυνάτου» του Λυσία. « Οὐ πολλοῦ δέω χάριν ἔχειν, ὦ βουλή, τῷ κατηγόρῳ, ὅτι μοι παρεσκεύασε τὸν ἀγῶνα τούτον» (403 π.Χ)

Ο νομικός λόγος πρέπει να είναι ακριβής, ευθύβολος, είναι  λόγος δηλωτικός.  Η «δίκη» αποτελεί τον κατεξοχήν όρο της νομικής επιστήμης. Κατά την άποψη μας δίκη δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς την ζωντανή διαδικασία του ακροατηρίου. Εκεί όλοι οι παράγοντες (δικαστές, δικηγόροι, διάδικοι) δοκιμάζονται στην προσπάθεια ανεύρεσης της αλήθειας, δηλαδή με άλλα λόγια στην ορθή απονομή της Δικαιοσύνης. Η ζωντανή διαδικασία είναι απαραίτητη για να ακουσθούν οι απόψεις, να ελεγχθεί η αξιοπιστία των πηγών να ακουσθεί ο δικανικός λόγος και να εκδοθεί η δικαστική απόφαση, ευτυχώς που διατηρείται ακέραια στα ποινικά δικαστήρια ενώ τείνει να εκλείψει σε άλλες διαδικασίες. Στην δικαστικά απόφαση απαιτείται άψογος δικανικός λόγος στην ανάλυση και σύνθεσή της. Υπάρχουν πολλά τέτοια διαμάντια που αξίζει να διδάσκονται στα Πανεπιστήμια μας, αντί των γνωστών

Τα τελευταία χρόνια με διάφορες άστοχες  νομοθετικές πρωτοβουλίες άρχισε να χάνεται από τα ακροατήρια ο δικανικός λόγος. Όλα τείνουν να λάβουν την μορφή ενός  σύντομου σημειώματος. Όλα τα Ελληνικά Συντάγματα κατοχυρώνουν τη δημοσιότητα της δίκης. Από το Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας, στο Νόμο της Επιδαύρου, στο άρθρο 140 του Συντάγματος της Τροιζήνας, στο άρθρο 289 του Σ. του 1832, στο άρθρ. 90 του Σ. του 1844, στα Συντάγματα του 1862, 1911, 1925, 1927, 1952. Η ακροαματική διαδικασία αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αρχές της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και την πιο ουσιαστική έκφραση της συνταγματικής επιταγής να είναι δημόσιες οι συνεδριάσεις κάθε δικαστηρίου, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 93 του Συντάγματος του 1975. Είναι η μεγαλύτερη εγγύηση για τους διαδίκους και για τον δικαστή, αλλά και για όλους τους άλλους παράγοντες της δίκης. Κατά την ορισμένη δικάσιμο δεν εξετάζονται μάρτυρες και η υπόθεση συζητείται και χωρίς την παρουσία των διαδίκων ή των πληρεξουσίων δικηγόρων τους.

Η Τακτική διαδικασία στα Πολιτικά Δικαστήρια με την «νέα τακτική διαδικασία» , πήρε την μορφή της συλλογής χαρτούρας  πού στο τέλος σχεδόν κανείς δεν μπορεί να  διαβάσει, αφού το μεγαλύτερο μέρος των τεράστιων φακέλων αποτελείται συνήθως από αντιγραφή κειμένων και παραπομπή σε άσχετες δικαστικές αποφάσεις. Χάθηκε η ζωντάνια του ακροατηρίου η εξέταση των μαρτύρων  και έγινε μια γραφειοκρατική μακρόσυρτη διαδικασία  σε βάρος της ποιότητας απονομής της δικαιοσύνης.

Είμαι από πολλά χρόνια και παραμένω οπαδός της ψηφιακής δικαιοσύνης . Όμως ακόμη στον τόπο μας η Δικαιοσύνη χρησιμοποιεί χειρόγραφα Πρακτικά των συνεδριάσεων των Δικαστηρίων. Δεν ξεχνώ πώς στο απώτερο παρελθόν η καθαρογραφή των δικαστικών αποφάσεων «εγένετο δαπάναις των διαδίκων» με την φροντίδα των δικηγόρων τους, τώρα ευτυχώς οι αποφάσεις έρχονται στην πλειοψηφία τους καθαρογραμμένες από τους ίδιους τους δικαστές. Επιτέλους μετά πολλά χρόνια έπαψαν τα «γρηγορόσημα» για τα διάφορα ατέλειωτα πιστοποιητικά. Ελπίζω στην ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης αλλά επιμένω και στην ζωντανή παρουσία στο ακροατήριο, στον δικανικό λόγο. Ο νομικός  λόγος  δεν μπορεί να υπάρχει μέσω τηλεδιασκέψεων ,αφού ελλείπει  ζωντανή παρουσία  του ακροατήριου ,η αίσθηση που δημιουργεί η δημόσια δίκη..

5/5/202

Ημερολόγιο Καραντίνας: «Φτου ξελεφτεριά για όλους »!!!

Ημερολόγιο Καραντίνας: «Φτου ξελεφτεριά για όλους »!!!

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

«Φτου ξελεφτεριά» που λέγαμε λοιπόν όταν ήμασταν παιδιά στα παιχνίδια μας, δεν θα είμαστε πια έγκλειστοι και  γυρίσαμε ξανά από την καραντίνα στην πρώτη  ανάσα της ελευθερίας. Μεγάλη υπόθεση ο εγκλεισμός, μεγίστη δοκιμασία, καταστάσεις πρωτόγνωρες και μνήμες που δεν είχαμε και  μόνο η προπάτορες είχαν στην περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Η νέα  δοκιμασία άρχισε και θα είναι ακόμη πιο δύσκολη για όλους μας. Θα πρέπει να προσέχουμε  να μην ξαναφέρουμε πίσω τον δαίμονα τον κορωνοϊό Επιτρέψτε μου να λέμε την αλήθεια και τον πόνο μας, μάλιστα λοιπόν ανησυχούμε και για μάς και για τα παιδιά μας. Απεδείχθη ότι το ζήτημα δεν είναι μια απλή ίωση είναι ραντεβού με τον θάνατο στα μαρμαρένια αλώνια κι όποιος αντέξει….Ελπίζουμε στην ζέστη, στην καλή μας την τύχη, στον εθνικό γιατρό μας τον Τσιόδρα. Στις 23 Μαρτίου, όταν κλείσαμε τις πόρτες των σπιτιών μας, το τέλος της καραντίνας έμοιαζε πολύ μακρινό. Περάσαμε στο σπίτι και την Μ. Βδομάδα και την Ανάσταση και την Πρωτομαγιά. Μας κράτησε μέσα στο σπίτι, η ενημέρωση των 6μμ που έκανε ο μέγας «εθνικός γιατρός» και μέσα μας ο φόβος του θανάτου που μας  παραμονεύει αθέατος. Η ζωή, είναι μια αλληλουχία ανατροπών και δεν σταματά ποτέ να μας εκπλήσσει, γι’ αυτό το μόνο που μας μένει είναι ελπίζουμε να βρεθεί το εμβόλιο και το φάρμακο για να ησυχάσουμε απ’ αυτόν το εφιάλτη . Σύντομα θα ξεχάσουμε και δεν πρέπει τους ήρωες με τις πράσινες και λευκές μπλούζες .Η ζωή, άλλωστε, είναι μια αλληλουχία ανατροπών και δεν σταματά ποτέ να μας εκπλήσσει και θα εμφανισθεί κάποιος σαλτιμπάγκος και θα ειρωνευτεί και θα τους προσβάλλει τους σωτήρες μας  ,όπως πολλές φορές  συνέβη στο παρελθόν . Φαντάζομαι πως θα σκεφθεί κάποιος αρμόδιος  να δώσει σ’ αυτούς τους μαχητές της πρώτης γραμμής ένα παράσημο. Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο και ούτε θα γίνει το ίδιο μετά την δοκιμασία. Όλα άλλαξαν. Οι άνθρωποι ζουν με τον φόβο της υποτροπής.  Έρχονται πολύ δύσκολες μέρες σε επαγγελματικό και κοινωνικό  αλλά και εθνικό επίπεδο. Την ώρα της κρίσης δεν προσέχουμε όσο πρέπει τα  παιχνίδια της εξουσίας και ιδίως τα διεθνή. Όλα τα ζητήματα της διεθνούς πολιτικής βρίσκονται σε κίνηση και είναι αμφίβολο που θα καταλήξουν. Η Ελλάδα θα έχει να αντιμετωπίσει τη βραδυφλεγή βόμβα του μεταναστευτικού και τη μόνιμη τουρκική επιθετικότητα που συνεχίζεται αμείωτη ακόμη και αυτές τις μέρες της επιδημίας Η επόμενη μέρα φέρνει τεράστιες αλλαγές στο εργασιακό τοπίο, αλλά και ανατρέπει τα πάντα στον  ψηφιακό τομέα. Η ψηφιακή επανάσταση άρχισε και στην Ελλάδα. O ιός θέλει να συμπαρασύρει σαν τσουνάμι τις όποιες ελευθερίες είχαμε. Το ερώτημα είναι αν θα μπορέσουμε να σώσουμε Αρχές και αξίες και γεννήθηκαν με την Γαλλική Επανάσταση και στήριξαν από τότε τον ανθρώπινο πολιτισμό.

 Έρχεται ένα αλλιώτικο καλοκαίρι. Ας ευχηθούμε να είναι για όλους μας ένα πραγματικό καλοκαίρι. Το χούμε ανάγκη.

5/5/2020

η εκπαιδευση των δικαστων

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Η ΕΣΔΙ;

ΑΝΤΏΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΌΣ

Η Εθνική Σχολή Δικαστών ιδρύθηκε με το ν. 2236/1994, έχει ως αντικείμενο την κατάρτιση όσων προορίζονται να διοριστούν σε θέσεις δόκιμων δικαστικών λειτουργών του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων και των εισαγγελιών τους. Στις χώρες του Ηπειρωτικού Δικαίου, όπως Γερμανία και Ελλάδα, απόφοιτοι νομικών σχολών διαγωνίζονται σε εξετάσεις για να εισέλθουν σε σχολή δικαστών. Οι εξετάσεις είναι υψηλού επιπέδου και επιλέγονται κατά κανόνα οι καλύτεροι. Οι σπουδαστές της Σχολής επιλέγονται μέσω εισαγωγικού διαγωνισμού που διενεργείται κάθε χρόνο. Στις αρμοδιότητες της Σχολής συγκαταλέγεται και η επιμόρφωση των υπηρετούντων δικαστικών λειτουργών. Η Εθνική Σχολή Δικαστών αξίζει την προσοχή και τη συμπαράσταση της Πολιτείας και όλου του νομικού κόσμου της χώρας. Συμβάλλει, στη διάπλαση δικαστών με ανεξάρτητο φρόνημα (και η ανεξαρτησία του δικαστή αποτελεί θεμελιώδες αίτημα του κράτους δικαίου), η καλή λειτουργία και η αποτελεσματικότητα αυτής της Σχολής είναι ζωτικής σημασίας για το νομικό μας πολιτισμό. Οι δυσλειτουργίες της Θέμιδας, ο τεράστιος όγκος δικογραφιών που συσσωρεύονται στα δικαστήρια, οι ρυθμοί χελώνας με τους οποίους κινείται η δικαιοσύνη (εγγίζουν συχνά τα όρια της αρνησιδικίας) είναι οι βασικότεροι παράγοντες απογοήτευσης ακόμη και των ίδιων των δικαστών.

Η Σχολή Δικαστών είναι το φυτώριο και η ελπίδα της Δικαιοσύνης και σε κατάληξη και του Τόπου .Μέχρι σήμερα έχει αποδώσει άριστο έργο και οι απόφοιτοι της έχουν τα ανάλογα προσόντα να επιτελέσουν την υψηλή αποστολή τους. Η Σχολή  Δικαστών δεν είναι Πανεπιστημιακό Ίδρυμα , ούτε έχει στόχευση στην έκδοση μεταπτυχιακών τίτλων. Εκείνο που απαιτείται είναι η επαφή του υποψήφιου δικαστή με την ζώσα πραγματικότητα ,παράλληλα με την θεωρητική επιμόρφωση και εδώ χρειάζεται οι καθηγητές της Σχολής να είναι άνθρωποι της πράξης, δηλαδή μαχόμενοι νομικοί. Σ’ αυτό το σημείο πρέπει να γίνει ακόμη περισσότερο άνοιγμα στα μαθήματα της Σχολής. Από την μελέτη αποφάσεων νέων δικαστών ,ως συντάκτης επιστημονικού περιοδικού, διαπιστώνω με χαρά σε συντριπτικό αριθμό υψηλότατο επιστημονικό επίπεδο, όμως ενίοτε  κάποια  δυσκολία στην ουσιαστική προσέγγιση των ζητημάτων που τίθενται στην υπόθεση.

Η Σχολή πρέπει έν όψει και της συγκυρίας να εντάξει σε αποφασιστικό βαθμό την ψηφιακή δικαιοσύνη στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες της, έτσι ώστε οι νέοι Δικαστές να είναι εφοδιασμένοι με όλα εκείνα τα μέσα για να αντιμετωπίσουν την νέα αυτή πρόκληση στο χώρο απονομής της Δικαιοσύνης. Οι σπουδαστές της ΕΣΔΙ, οι αυριανοί δικαστικοί λειτουργοί, έχουν μεν μελετήσει πολύ, δουλεύουν σκληρά, αγχώνονται, έχουν αίσθηση καθήκοντος και επίγνωση του λειτουργήματός τους, όμως πρέπει να εκπαιδευτούν σαν δικαστές της πράξης και όχι σαν υποψήφιοι διδάκτορες ή μεταπτυχιακοί φοιτητές.

 Ίσως ακόμη στα καθήκοντα των Ηγεσιών της Δικαιοσύνης, όλων των κλάδων,  θα ήταν να κάνουν στους σπουδαστές κοινά σεμινάρια  για τα φλέγοντα ζητήματα της Δικαιοσύνης. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει με την Ηγεσία του Δικηγορικού Σώματος και του ΝΣΚ . Εξέχουσες προσωπικότητες θα μπορούσαν να καλούνται να μιλήσουν στην Σχολή και αναφέρομαι σαν παράδειγμα στην Προέδρο της Ακαδημίας Αθηνών καθηγήτρια κ Άννα Μπενάκη ,στην τ. πρύτανη  καθηγήτρια κ Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ ,στον Ακαδημαϊκό κ Νανόπουλο έτσι ώστε οι μαθητές της Σχολής να αποκτήσουν την επαφή με αυτού του επιπέδου προσωπικότητες.

Θεωρώ απαράδεκτο ότι στην Σχολή Δικαστών δεν έχουν ενταχθεί και οι Ειρηνοδίκες, πράγμα που πρέπει να γίνει άμεσα, εν όψει του τεράστιου όγκου και βαρύτητας  των υποθέσεων  που καλούνται να διαχειριστούν .

Πιστεύω ότι το σύστημα επιλογής για την εισαγωγή στη Σχολή Δικαστών πρέπει να βελτιωθεί και  να μεταβληθεί ο τρόπος επιλογής

Συμπερασματικά η εκπαίδευση των δικαστών στην ΕΣΔΙ είναι άριστη νομίζω ότι χρειάζεται περισσότερο εκσυγχρονισμό και επαφή με την ζώσα πραγματικότητα.

1/5/2020

H Μεγάλη Παρασκευή στο χωριό μου

H Μεγάλη Παρασκευή στο χωριό μου

(Σπαρτιά Κεφαλληνίας)

                                                                 «εις μνημόσυνον αιώνιον)

Από μικρό παιδί με την παρακίνηση τής γιαγιάς μου (που σύμφωνα με τη παράδοση ήθελε μπορώ να πω αξίωνε να  την φωνάζω «νόνα»[1])έπρεπε να σπεύσω στο καλανάρχο[2]τής Παναγίας[3] να λάβω μέρος ,σαν  «αναγνώστης»[4]  αρχικά αλλά και σαν ασκούμενος ψάλτης στις Ιερές Ακολουθίες τής Μεγάλης Εβδομάδος. Η παρουσία μου στο ναό ήταν συνεχής σ’ όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα  και γίνονταν με δική μου επιθυμία  και συμμετοχή . Πανδαισία ψυχής θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τη Μεγάλη εβδομάδα στο χωριό μου ,οι παιδικές μνήμες και η αγάπη στην Εκκλησία αλλά και η συμμετοχή στις ακολουθίες ,έγιναν βίωμα έτσι που μέχρι σήμερα  ,μου είναι σχεδόν αδύνατον να  μην συμμετάσχω  ενεργά στη  εκκλησιαστική ζωή ,όπου κι’ αν βρίσκομαι ,αν και προσπαθώ να παίζω τον όμορφο ρόλο τού «Πασχαλιάτικου ψάλτη»[5] στη εκκλησία του χωριού μου « Η Παναγία μας»[6],έτσι τη λέμε ακόμα την καινούργια εκκλησία του χωρίου μας  , μετά τη λαίλαπα των σεισμών του 1952,ο τόπος που συνέβαιναν και συμβαίνουν τα πιο σημαντικά γεγονότα του χωριού μας. Η εκκλησία του χωριού μας είναι αφιερωμένη στη Παναγία μας, «την Μητέρα του Θεού και των Ανθρώπων» Χαρά να την αντικρίσεις ,ευχαρίστηση να την επικαλείσαι Ευλογία να την επισκέπτεσαι. Είναι ο τόπος ,το σημείο αναφοράς του χωρίου μας, ένας περίλαμπρος ναός μ ’ένα θαυμάσιο αρχαίο τέμπλο με υπέροχες εικόνες ,που χτίσθηκε με τη γενναία συνεισφορά των χωριανών μας.  Ο ναός αυτός υπήρξε πάντοτε τόπος μυσταγωγίας και άφθαστης χριστιανικής ορθόδοξης τελετουργίας, με πρωταγωνιστή -μύστη τον παπά Διονύση τον Γαρμπή , που διακόνησε σαν εφημέριος του χωριού μας πάνω από σαράντα χρόνια.[7]μέχρις ότου η Παναγία τον κάλεσε, πλήρη ημερών, σε άλλο περιβόλι να συνεχίσει τη διακονία Της.

 Αν κάποιος είχε την τύχη να παρακολουθήσει  ποτέ τις ακολουθίες της Μ. Εβδομάδας  στο χωριό μας τότε θα πρέπει να του έχουν μείνει αξέχαστα ερμηνευμένα από τον παπά Διονύση τόσον ο ύμνος της Κασσιανής [8],όσο και η ακολουθία των Παθών, όπου η καλλίφωνος συμμετοχή του στις Ακολουθίες της Μ. Εβδομάδος προσέδιδε ένα ιδιαίτερο χρώμα.

         Η  Μεγάλη Παρασκευή [9] ,είναι μια  Μεγάλη Μέρα για όλους τούς Χριστιανούς  που επιμένουν να τηρούν τις παραδόσεις  και τα ήθη και τα έθιμα τού τόπου. Η Μεγάλη Παρασκευή είναι η μέρα που το κυρίαρχο σημείο της είναι προσδοκία της Αναστάσεως, είναι η μέρα που στο νου μας έρχονται έντονα οι μνήμες των κεκοιμημένων προσφιλών μας .

 Σ’ όλα  αυτά τα χρόνια που πέρασαν η Μεγάλη Παρασκευή στο χωριό μου  είχε κάτι το ξεχωριστό ,αφού ήταν η  μόνη μέρα που ακόμα και οι λεγόμενοι «αλιβάνιστοι» [10] πήγαιναν στη εκκλησία ,φορώντας  μάλιστα «τα  καλά »τους ρούχα .

Η Μεγάλη Παρασκευή, [11]άρχιζε στο χωριό μας  και συνεχίζονταν όλη  τη μέρα με την «πένθιμη κωδωνοκρουσία»[12] Η προσέλευση στη εκκλησία του χωρίου ήταν καθολική τα καταστήματα καθ’ όλη τη διάρκεια της Ακολουθίας παρέμεναν κλειστά .Ολόκληρη η οικογένεια προσήρχετο στο ναό και με ευλάβεια παρακολουθούσε τη Ακολουθία των Μ.Ωρών ,τη Αποκαθήλωση και στη συνέχεια την  περιγραφομένη τελετή.

Το πρωινό της Μεγάλης Παρασκευής και καθ’ όλη τη διάρκεια της Ακολουθίας  των «Μεγάλων Ωρών» ,έβλεπες  σιγά-σιγά  να συγκεντρώνεται μέγα πλήθος στην Εκκλησία που με κατάνυξη παρακολουθούσε την Ακολουθία ευλαβικά και με μεγάλη συμμετοχή, από τα Προσευχητάρια  που κρατούσαν κυρίως οι γυναίκες και τα μικρά παιδιά. .Μεγάλη στιγμή της Ακολουθίας ήταν πάντοτε και μέχρι σήμερα η κατά την «ενάτη ώρα» η ενώπιον του Εσταυρωμένου  προσέλευση του ψάλτου , ο οποίος γονυκλινής απηγγειλε  σε ήχο πλάγιο του δευτέρου «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου κλπ. ολόκληρο το εκκλησίασμα με κατάνυξη παρακολουθούσε στη ίδια στάση τη τελετή.

Κατά την προσέλευση στην Εκκλησία ,οι περισσότεροι προσκυνούσαν το Εσταυρωμένο  και έσπευδαν ,στη αριστερή θύρα τού Ιερού και  παρέδιδαν στο Ιερέα   μικρό σημείωμα με τα  ονόματα των πεθαμένων προσφιλών τους  προκειμένου να  χρησιμοποιηθούν στη ακόλουθη ειδική τελετή .

Μετά το πέρας τής Ακολουθίας των Μεγάλων Ωρών  και του Εσπερινού  τής Μεγάλη Παρασκευής  κατά τον οποίον γίνεται η «Αποκαθήλωση»  επακολουθεί η ακόλουθη θαυμαστή κατ’ εμένα  τελετή.

Μετά την απόλυση τού Εσπερινού τής Μ Παρασκευής ,ο ιερέας  εισέρχεται μόνος  στο Ιερό ,όπου κλείνει και τις τρεις  Θύρες

Γίνεται σαφές ότι καθ’ όλη την διάρκεια της τελετής ουδείς εισέρχεται στο Ιερό του Ναού .

 Ο ψάλτης ψέλνει αργά  σε ήχο πλάγιο α’ το ακόλουθο:

 «Το ήλιον κρύψαντα  τάς ιδίας ακτίνας και το καταπέτασμα του ναού διαρραγέν τώ του Σωτήρος  θανάτω,ο Ιωσήφ θεασάμενος προσήλθε τώ Πιλάτώ  και καθικετεύει λέγων. Δός μοι τούτον τον ξένον,τον εκ βρέφους ως ξένον ξενωσθέντα  εν κόσμω ,όν ομόφυλοι μισούντες θανατούσιν ών ξένον.δός μοι τούτον τον ξένον ,όν ξενίζομαι βλέπειν του θανάτου τον ξένον. δός μοι τούτον τον ξένον ,όστις οίδε ξενίζειν τους πτωχούς τε και ξένους. δός μοι τούτον τον ξένον ,όν Εβραίοι τώ φθόνω απεξένωσαν κόσμω .δός μοι τούτον τον ξένον ,ίνα κρύψω  έν τάφω ,ός ως ο ξένος ούκ έχει τήν νκεφαλήν πού κλίνη. δός μοι τούτον τον ξένον ,όν η Μήτηρ  καθορώσα νεκρωθέντα εβόα

.Ω Υιέ και Θεέ μου ,εί και τά σπλάχνα τιτρώσκομαι ,και καρδίαν σπαράττομαι ,νεκρόν σε καθορώσα ,αλλά τη σή Ανασταάσει θαρρούσα μεγαλύνω.και τούτοις τοίνυν τοίς λόγοις δυσωπών τον Πιλάτον ο ευσχήμων ,λαμβάνει του Σωτήρος το Σώμα ,ό και φόβω ,εν σινδόνι ενειλήσας και σμύρνη ,κατέθετο εν τάφω τον παρέχοντα πάσι ζωήν τήνν αιώνιον ,και το μέγα έλεος»  »

ενώ  στο προ τού Ιερού τού Ναού χώρο συγκεντρώνονται και γονατίζουν  με αναμμένα κεράκια στα χέρια  τα παιδιά τού χωριού, πίσω τους στέκουν οι γονείς τους ,στη εκκλησία εκείνη την ώρα βρίσκεται το σύνολο σχεδόν τού πληθυσμού τού χωριού ,ακόμα προσέρχονται   και άνθρωποι πολλής μεγάλης ηλικίας που λόγω ασθενειών αδυνατούν να λάβουν μέρος σε άλλες Ακολουθίες η Μυστήρια.

Ακολουθεί κατανυκτική σιωπή στο πλήθος  καθ’ όλη την διάρκεια της ψαλτικής ,μετά το πέρας  της ψαλτικής τού ανωτέρω    εξέρχεται ο ιερεύς φέρων πλήρη ιερατική στολή   κρατά στα χέρια του τα «τίμια δώρα»  και κάμνει μικρή δέηση υπέρ υγείας  και ακολουθεί αμέσως μετά ευχή «υπερ αναπαύσεως των ψυχών των κεκοιμημένων δούλων τού Θεού » και αρχίζει να μνημονεύει τούς κεκοιμημένους Αρχιερείς του νησιού, τους κεκοιμημένους προκατόχους του ιερείς τού χωριού ,τούς κεκοιμημένους μοναχούς και ακολουθεί η μνημόνευση κατά οικογένεια  όλων εκείνων που από αιώνων  έχουν αποδημήσει εις «αιωνίους μονάς»  .

Η σκηνή είναι ιδιαιτέρως συγκινητική  και εξαιρετικά συμβολική .Νομίζω ότι Ορθόδοξη Θεολογία δεν θα μπορούσε ν’αποδόσει με καλύτερο και παραστατικότερο τρόπο την έννοια της «Εκκλησίας» δηλαδή του συνόλου των πιστών ζώντων και των ψυχών των  κεκοιμημένων .

Εκείνη την στιγμή μέσα στο Ναό βρίσκεται ολόκληρος ο πληθυσμός τού χωριού μας  ,μπροστά στη Αγία Πύλη  βρίσκονται  τα παιδιά .η ελπίδα τού χωριού το αύριο του τόπου ,πίσω τους οι γονείς τους και ο ιερέας μνημονεύει όλους τούς πεθαμένους χωριανούς .Εκείνη την στιγμή ,είναι η μοναδική σ’ ολόκληρη την εκκλησιαστική ζωή τού χωριού μας ,η αληθινή «ζώσα εκκλησία» είναι πραγματικότητα. Διότι  μέσα στη εκκλησιά τού χωριού μας την ώρα τού παράδοξου αυτού ομαδικού μνημόσυνου , βρίσκεται ολόκληρο το χωριό ,τα  παιδιά  ,το μέλλον τού τόπου ,οι γονείς, οι γέροντες  και «οι ψυχές των από αιώνων κεκοιμημένων »

Η παράδοση αυτή τηρείται απαρέγκλιτα όσα χρόνια θυμούμαι τον εαυτό μου  και όπως μου έλεγαν και οι προγενέστεροι ετηρείτο σχεδόν αποκλειστικά στο χωριό μας. Ελπίζω να συνεχισθεί εις αιώνα αιώνος.

Μετά το πέρας του μνημόσυνου και μόνον τα  τελευταία χρόνια ο ιερέας με επιθυμία των χωριανών  και μίμηση  συμβαινόντων αλλού ,μεταβαίνει στο νεκροταφείο και προβαίνει  σε «τρισάγιο» επί των τάφων .

Το βράδυ τής Μεγάλης Παρασκευής  κατά  τη  περιφορά τού Επιταφίου  τα βήματα μας οδηγούνται στο νεκροταφείο τού χωρίου μας ,όπου πέραν από τα προβλεπόμενα «εγκώμια» με μεγάλη συγκίνηση ψάλλουμε : 

«Και των κεκοιμημένων  ανάστησον Θεέ μου εν δόξει όταν έλθεις»  

Μιλάει ο τόπος μας;

Αναντίρρητα μιλάει.

Μάλιστα λέει και πολλά «ο δε έχων ώτα ακούειν ακουέτω».

Γύρισα (Μ. Παρασκευή του 2002) τα δρομάκια του χωρίου μου  μετά τη Αποκαθήλωση που με τον μακαριστό Γέροντα-παπά Γεράσιμο τον Φωκα,τον αγαπημενο συμαθητή και έφθασα ακούσια σχεδόν στο κοιμητήρι ανάμεσα στα μνήματα, έσπευσα ευλαβικός προσκυνητής να επισκεφθώ τους κεκοιμημένους προσφιλείς μου να ευπρεπίσω τους τάφους τους  και να προσευχηθώ στη ιερή μνήμη τους.

Εκεί βρήκα πολλούς χωριανούς να επιτελούν το ίδιο καθήκον στους προσφιλείς μας .

Πολύς ο πόνος .

Περπάτησα ,αφουγκράστηκα, άκουσα ,

βουβοί τόποι  πουθενά δεν υπάρχουνε,

κουφοί άνθρωποι μονάχα

Φέτος(2002) ,όπως και κάθε χρόνο το ίδιο βράδυ ξαναβρέθηκα συνοδεύοντας το Επιτάφιο της Παναγίας μας στο νεκροταφείο μετά τη δέηση έμεινα λίγο πίσω απ’ τη πομπή κι έσπευσα στο μνήμα της μάνας και της νόνας μου και τους έψαλα σιγά- σιγά όπως πάντα :

«Αί γενεαί πάσαι ύμνον τη ταφή σου προσφέρουσι Χριστέ μου»

 Η πομπή απομακρύνθηκε ….και βρέθηκα μόνος στο κοιμητήρι βουρκωμένος απ τη συγκίνηση για την  ανάμνηση αυτών που λείπουν μακριά μας, βουρκωμένος  γιατί πέραν απ΄ τους ανθρώπους που έφυγαν ,έχει φύγει και ένα κομμάτι απ ΄τη μαγεία των Ημερών γιατί  ο τόπος μας όχι μόνο μιλάει σ’ αυτούς που θέλουν ν’ ακούσουν τη φωνή του, αλλά ρυθμίζει και  τη ζωή των κατοίκων του.

 Πολύς ο κόσμος σήμερα στη ακολουθία του Επιταφίου ,λιγόστεψαν όμως  οι αυτοσχέδιοι ψάλτες των εγκωμίων,η  φωνή μας κρύφτηκε από τη μουσική που  Τον συνόδεψε.

«Πώς σε κηδεύσω Θέε  μου…»

Αν θέλει ο Θεός ας διατηρήσουμε τη παράδοση του τόπου μας ,είναι ένα καλό μνημόσυνο σ αυτούς που τόσο πολύ μας αγάπησαν.

«Αιωνία η μνήμη αυτών »

---

[1] Η γιαγιά στα Ιταλικά .

[2] Ο καλανάρχος είναι το ειδικό αναλόγιο στο οποίο τοποθετούν οι ψάλτες τα ιερά βιβλία (το
Ψαλτήρι, τα Mηναια την Παρακλητική κλπ)και κατ’ επέκταση είναι ο χώρος οπου ψάλλουν οι ψάλτες στην εκκλησία ,όπου βρίσκονται και τα καθίσματα ( στασίδια) τους

[3] Τού Ιερού Ναού τής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου Σπαρτιών

[4] ΑΝΑΓΝΏΣΤΗΣ είναι εκείνος που εκτελεί το λειτούργημα της αναγνώσεως των ιερών κειμένων που δεν ψάλλοντα στις ιερές Ακολουθίες

[5] Δανείζομαι τον τίτλο από το σχετικό διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

[6] Μικρό παιδάκι έμαθα από τη νόνα μου ,ότι «Η Παναγία μας» είναι τόπος λατρείας τόπος που αποδίδεται η ιδιαίτερη αγάπη μας τόσο στη Μητέρα του Κυρίου όσο και στον συγκεκριμένο ναό ,αλλά και συναντήσεως  των χωριανών μας στις μεγάλες στιγμές της ζωής τους και στις μεγάλες μέρες της Χριστιανοσύνης. Από μικρό παιδί διατηρώ την άσβεστη επιθυμία να βρίσκομαι εκεί στη κορύφωση της Χριστιανικής λατρείας που είναι οι ημέρες της Μ .Εβδομάδος.

[7] αιωνία του η μνήμη

[8]Ψάλλεται στον Όρθρο της Μ .Τετάρτης(Μ. Τρίτη εσπέρας) σε  ήχο πλάγιο του τετάρτου «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σήν αισθομένη θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη  μύρα σοι προ του ενταφιασμού  κομίζει …κλπ»

[9] Επιτελούμε τα άγια και φρικτά Πάθη του Κυρίου μας

[10] Αυτοί που ποτέ  δεν πήγαιναν στη Εκκλησία ,με μοναδική εξαίρεση τη Μ Παρασκευή και σε περίπτωση κηδείας συγχωριανού τους

[11] Η Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών  άρχιζε στις 8 πμ και στη συνέχεια ακολουθούσε ο Εσπερινός ,όπου διεξήγετο «η Αποκαθήλωση».Ιδιαίτερα σημαντικό στην Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών  είναι η από τον Αναγνώστη ,ενώπιον του Εσταυρωμένου απαγγελία του «Σήμερον Κρεμάται» στην «ενάτη ώρα»

[12]Καθ’ όλη την διάρκεια της Μ. Παρασκευής διεξάγεται  η λεγόμενη «πένθιμη κωδωνοκρουσία»,δηλαδή το κτύπημα της καμπάνας με ειδικό αργό τρόπο  που δεικνύει «πένθος» 

καλη ανασταση συγκαταδικοι

καλη ανασταση συγκαταδικοι 

ΚΑΛΗ  ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΥΓΚΑΤΑΔΙΚΟΙ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

Τα τετρακόσια  χρόνια  της τουρκικής σκλαβιάς οι Έλληνες, στην περίοδο της Μεγάλης τεσσαρακοστής περιμένοντας  την  Λαμπρή, εύχονταν ο ένας στον άλλον «Καλή Ανάσταση» και ταυτόχρονα υπονοούσαν με νόημα ότι εύχονταν ταυτόχρονα και  την ανάσταση του Γένους.

 Η Τουρκική σκλαβιά  ήταν αιτία για τους Έλληνες  που οι μέρες της Ανάστασης αποκτούσαν ιδιαίτερη σημασία και λαμπρότητα, και τούτο διότι από τα πανάρχαια χρόνια ο θάνατος ήταν μια πρόσκαιρη κατάσταση, αφού ακολουθούσε η αναγέννηση-ανάσταση. Οι άνθρωποι που έζησαν το μαρτύριο του πολέμου και της Κατοχής, αλλά και του εμφύλιου σπαραγμού, μιλούν και θυμούνται πόσο δυνατή ήταν στην ψυχή τους η προσμονή της Ανάστασης- της Λευτεριάς. «Περιμένοντας την Ανάσταση», είναι στην πραγματικότητα μια μακρινή Ελληνική Ιστορία που για την καρτερικότητα που οι Έλληνες απέδειξαν διαχρονικά στις δυσκολίες για το όνειρο . Με την  ελπίδα στην Ανάσταση, στη λευτεριά της Πατρίδας πήγαν τα παλληκάρια  στην εκτέλεση κατά την Εθνική Αντίσταση κατά των βαρβάρων Ναζιστών, έτσι και κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου. Για πρώτη φορά  στην Ιστορία μας δεν θα γιορτάσουμε την Ανάσταση παραδοσιακά, γιατί ο κίνδυνος από την πανδημία μας κλείνει εύλογα στα σπίτια μας.  Άραγε μέσα στην τρομακτική ηθική και δημοσιονομική κρίση που δέκα χρόνια περάσαμε , μέσα στις καθημερινές απειλές του casus belli  εξ ανατολών, διερωτώμαι πως «αντέχουμε»  ακόμα το καθημερινό διαρκές αυτό μαρτύριο της «σταγόνας» και του εγκλεισμού. Κι όμως αντέχουμε κι ελπίζουμε στην Ανάσταση στην ήττα της αρρώστιας και του θανάτου . Δίπλα μας -καθημερινά- ένας ακόμα συνάνθρωπος μας δεν  αντέχει στο βάρος του σταυρού του και χρειάζεται  την δική συμπαράσταση. Πρέπει να σφίξουμε τα δόντια να περάσουμε κι αυτή την σταυρική δοκιμασία ... πρέπει λοιπόν να σταματήσουμε το κακό να  μείνουμε σπίτι  και να στηρίξουμε τον αδύναμο ,τον νέο, να του δώσουμε ελπίδα. ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ.

Η αντοχή των πολλών, που χάνεται πια γρήγορα,  οφείλεται και πάλι στην προσμονή της Ανάστασης, στην λύτρωση της Ελλάδος . Στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε, διεθνώς, οφείλουμε όλοι οι Έλληνες να προχωρήσουμε μπροστά ενωμένοι και δυνατοί με ένα κοινό στόχο: την ευημερία και την προκοπή όλων.

«Τη ρωμιοσύνη μην την κλαις» είπε ο μέγας ποιητής  Γιάννης Ρίτσος

 «Τη ρωμιοσύνη μην την κλαις εκεί που πάει να σκύψει με το σουγιά στο κόκκαλο με το λουρί στο σβέρκο Νάτη πετιέται από  ξαρχής κι αντριεύει και θεριεύει και καμακώνει το θεριό με το καμάκι του ήλιου»

ΚΑΛΗ  ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Εύχομαι στην Πατρίδα μας, σ’ όλους μας, για να  ανατείλει ο «ήλιος της Δικαιοσύνης», εκείνος ο νοητός που επικαλείται ο  μεγάλος μας ποιητής, να μας φωτίσει και να σημάνει και την Ανάσταση του Τόπου. Υγιαίνετε.

Σημείωση «Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα κακιά σκουριά δεν πιάνει μηδέ αλυσίδα στου Ρωμιού και στ” αγεριού το πόδι

Εδώ το φως εδώ ο γιαλός χρυσές γαλάζιες γλώσσες στα βράχια ελάφια πελεκάν τα σίδερα μασάνε»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

14/4/2020